Próba szczelności instalacji gazowej: jakie ciśnienie?

Redakcja 2025-04-26 22:30 / Aktualizacja: 2025-12-13 11:38:40 | Udostępnij:

Rozumiem twój niepokój związany z instalacją gazową – to sprawa, na której nie ma miejsca na przypadek. Kluczowe ciśnienie próby szczelności to 150 mbar dla gazu ziemnego GZ-50 i 300 mbar dla propanu-butanu, zawsze z suchym powietrzem zamiast gazu. Omówimy też wstępną próbę przy 20-50 mbar, podstawową z pełnym ciśnieniem roboczym oraz dopuszczalne spadki, byś wiedział dokładnie, co norma wymaga.

Próba szczelności instalacji gazowej Jakie ciśnienie

Ciśnienie próby dla gazu ziemnego GZ-50

Instalacje na gaz ziemny GZ-50, czyli G20, podlegają ścisłym normom PN-EN 15001 i WT 2021, nakazującym próbę szczelności przed uruchomieniem. Ciśnienie próbne wynosi dokładnie 150 mbar, co odpowiada typowemu ciśnieniu roboczemu w sieciach domowych. Testujesz suchym powietrzem sprężarkowym, by uniknąć jakichkolwiek ryzykownych reakcji. Manometr musi być kalibrowany, a instalacja całkowicie odpowietrzona z zaworami zamkniętymi. Taka wartość zapewnia weryfikację szczelności na poziomie poniżej 10^{-5} mbar·l/s·m.

Podczas 30-minutowej próby podstawowej obserwujesz stabilność ciśnienia na poziomie 150 mbar. Dopuszczalny spadek nie przekracza 5 mbar lub 3-5 procent początkowej wartości, zależnie od wytycznych ITB. Wykonawca z uprawnieniami G3 protokołuje każdy pomiar. Błąd w doborze ciśnienia grozi odmową odbioru przez UDT. Pamiętaj o temperaturze otoczenia, bo wpływa na odczyty.

Praktyka pokazuje, że 150 mbar to optimum dla GZ-50, równoważne około 0,15 kPa. Norma podkreśla konieczność izolacji od źródeł ciepła podczas testu. Po zaliczeniu instalacja przechodzi do eksploatacji z protokołem w dokumentacji. To ciśnienie symuluje realne warunki pracy bez nadmiernego obciążenia rur.

Zobacz także: Protokół próby szczelności instalacji gazowej – wzór

Ciśnienie testowe dla propanu-butanu

Propan-butan wymaga wyższego ciśnienia próbnego – 300 mbar – ze względu na inne właściwości gazu i typowe instalacje butlowe. Norma PN-EN 15001 precyzuje tę wartość dla bezpieczeństwa w obiektach mieszkalnych i użytkowych. Zawsze stosuj suche powietrze, nigdy mieszaninę gazową, co minimalizuje ryzyko. Instalacja musi być pusta, zawory odcięte, a ciśnienie budowane stopniowo.

Test podstawowy trwa 30 minut przy 300 mbar, z maksymalnym spadkiem 5 mbar lub procentowo dostosowanym. Uprawniony instalator G3 rejestruje dane z manometru klasy 0,6. Wyższe ciśnienie sprawdza wytrzymałość na rozszerzenia termiczne. Protokół trafia do właściciela jako dowód zgodności.

300 mbar odpowiada dwukrotności roboczego ciśnienia w butlach, co norma uzasadnia większą gęstością mieszaniny. Obserwuj spadek temperatury, bo chłodzi powietrze testowe. Zaliczenie potwierdza szczelność poniżej granicy normatywnej. To podejście chroni przed wyciekami w warunkach domowych.

Zobacz także: Instalacje wod-kan cennik 2025 - ceny mb i m²

W porównaniu do GZ-50, 300 mbar wymaga mocniejszych połączeń, ale norma gwarantuje ich wytrzymałość. Testuj po każdej przeróbce, by uniknąć usterek. Dane pomiarowe archiwizuj na lata.

Próba wstępna: ciśnienie 20-50 mbar

Próba wstępna zaczyna się od niskiego ciśnienia 20-50 mbar, trwając 10 minut, by wychwycić ewidentne nieszczelności. Norma WT 2021 zaleca to jako pierwszy etap przed pełnym testem. Używasz sprężarki do suchego powietrza, odpowietrzając dokładnie całą instalację. Zawory zamknij szczelnie, manometr podłącz precyzyjnie. Spadek nie może przekroczyć 20 Pa lub 10 procent wartości startowej.

Ta faza oszczędza czas i sprzęt, eliminując грубе błędy montażu. Obserwuj wskaźnik co minutę, notując zmiany. Jeśli spadek mieści się w limicie, przechodzisz dalej. To krok obowiązkowy dla wszystkich instalacji gazowych.

20-50 mbar symuluje minimalne obciążenie, ujawniając luźne złącza czy pęknięcia. Norma podkreśla kalibrację narzędzi. Pozytywny wynik buduje pewność przed próbą główną. Zawsze protokółuj z godziną i warunkami.

Kroki przygotowawcze

  • Odpowietrz instalację całkowicie.
  • Podłącz manometr klasy min. 0,6.
  • Ustaw ciśnienie na 20-50 mbar suchym powietrzem.
  • Monitoruj przez 10 minut.
  • Sprawdź spadek: max 20 Pa.

Próba podstawowa: pełne ciśnienie robocze

Próba podstawowa wykorzystuje pełne ciśnienie robocze, jak 150 mbar dla GZ-50 czy 300 mbar dla propanu, trwając 30 minut. Norma PN-EN 15001 wymaga stabilności w symulowanych warunkach eksploatacji. Suche powietrze pod ciśnieniem sprawdza całą długość rurociągu. Zawory zamknięte, brak obciążeń zewnętrznych. To etap decydujący o dopuszczeniu.

Buduj ciśnienie stopniowo, unikając szoków termicznych. Manometr rejestruje ciągłe wartości. Spadek max 5 mbar oznacza sukces. Protokół z krzywą ciśnienia archiwizuj.

Pełne ciśnienie robocze weryfikuje mikro-nieszczelności. Norma dostosowuje limity do typu gazu. Testuj po przeróbkach bezwzględnie. Bezpieczeństwo zależy od precyzji.

W instalacjach dłuższych powyżej 50 m koryguj o spadek liniowy. To nieoczywisty szczegół z praktyki branżowej.

Dopuszczalny spadek ciśnienia w próbie

Dopuszczalny spadek w próbie podstawowej to maksymalnie 5 mbar lub 3-5 procent wartości początkowej, zależnie od normy ITB. Wstępna próba toleruje 20 Pa lub 10 procent przy 20-50 mbar. Te limity zapewniają szczelność poniżej 10^{-5} mbar·l/s·m. Mierz temperaturę, bo chłód powietrza wpływa na odczyty. Protokół musi zawierać obliczenia korekcyjne.

Spadek powyżej normy sygnalizuje wyciek – szukaj metodą piany mydlanej. Norma nie pozwala na kompromisy dla pośpiechu. Powtarzaj test po naprawie. To chroni życie i mienie.

3-5 procent odnosi się do dużych instalacji, gdzie objętość powietrza gra rolę. Kalibruj manometry rocznie. Dane z testu decydują o odbiorze UDT.

Porównanie spadków

Manometry i ciśnienie w przygotowaniu próby

Manometry klasy minimum 0,6 są niezbędne do dokładnego pomiaru ciśnienia w próbie szczelności. Kalibruj je przed każdym testem wg normy. Podłącz bezpośrednio do najwyższego punktu instalacji, by wychwycić kondensat. Ustawianie ciśnienia wymaga sprężarki o regulacji precyzyjnej. Norma PN-EN 15001 podkreśla ich rolę w wiarygodności wyników.

Przygotowanie obejmuje odpowietrzenie i zamknięcie wszystkich zaworów. Ciśnienie buduj wolno, obserwując stabilizację. Notuj odczyty co 5 minut. Błąd w manometrze unieważnia protokół.

Klasa 0,6 oznacza błąd poniżej 0,6 procent, co wystarcza dla gazu. Wymieniaj uszczelki w złączach manometrycznych. To detale decydujące o sukcesie.

Używaj dwóch manometrów dla weryfikacji krzyżowej w dużych systemach. Norma dopuszcza to dla pewności.

Ciśnienie próby dla instalacji zewnętrznych

Instalacje zewnętrzne testuj przy ciśnieniu do 1,5 raza roboczego, np. 225 mbar dla GZ-50. Norma uwzględnia ekspozycję na pogodę i rozszerzenia termiczne. Suche powietrze pod takim obciążeniem sprawdza izolację i złącza naziemne. Odpowietrz dokładnie, zamknij końce. Czas próby 30 minut z korektą temperatury.

Spadek max 5 mbar, ale koryguj o różnicę 10°C na 1 procent. UDT wymaga szczegółowego protokołu. Wyższe ciśnienie chroni przed mrozem i UV.

1,5 raza roboczego to standard dla rur polietylenowych zewnętrznych. Testuj po ułożeniu, przed zasypaniem. Bezpieczeństwo w terenie zależy od tego etapu.

Dla dłuższych tras powyżej 100 m stosuj stacje pośrednie pomiarowe. Norma PN-EN 15001 precyzuje metodę.

Pytania i odpowiedzi: Próba szczelności instalacji gazowej – jakie ciśnienie?

  • Jakie ciśnienie próbne stosuje się do próby szczelności instalacji gazowej?

    Próba szczelności instalacji gazowej wymaga zastosowania ciśnienia zależnego od rodzaju gazu. Dla gazu ziemnego GZ-50 (G20) ciśnienie wynosi 150 mbar, natomiast dla propanu-butanu – 300 mbar. Test przeprowadza się suchym powietrzem sprężarkowym przy pełnym ciśnieniu roboczym podczas próby podstawowej trwającej 30 minut.

  • Jaka jest różnica między próbą wstępną a podstawową pod względem ciśnienia?

    Próba wstępna trwa 10 minut przy ciśnieniu 20–50 mbar, z dopuszczalnym spadkiem maksymalnie 20 Pa lub 10% wartości początkowej. Próba podstawowa to 30 minut przy pełnym ciśnieniu roboczym (np. 150 mbar dla GZ-50), z maksymalnym spadkiem 5 mbar lub 3–5% zgodnie z normami ITB.

  • Jakie ciśnienie próbne dla instalacji gazowej zasilanej propanem-butanem?

    Dla instalacji na gaz propan-butan ciśnienie próbne wynosi 300 mbar. Jest to wartość określona w normach PN-EN 15001 i WT 2021, a próba musi potwierdzić brak nieszczelności powyżej 10^{-5} mbar·l/s·m.

  • Jakie błędy w doborze ciśnienia mogą wystąpić podczas próby szczelności?

    Zbyt niskie lub nadmierne ciśnienie grozi odmową odbioru przez UDT lub TÜV. Instalacja musi być całkowicie odpowietrzona, manometry kalibrowane (klasa min. 0,6), a dla instalacji zewnętrznych ciśnienie wynosi do 1,5 raza wartości roboczej z uwzględnieniem spadku temperatury.