Instalacje elektryczne na statkach – co mówi ES-TRIN 2026

Kolektyw redakcyjny ite - 10 sierpnia 2026 r.

Przepisy ES-TRIN w Rozdziale 10 potrafią przyprawić o ból głowy nawet doświadczonych armatorów. Suche paragrafy europejskiej normy nie tłumaczą, dlaczego akurat takie wartości napięć, przekrojów czy stopni ochrony pojawiają się w konkretnych pomieszczeniach statku. Tymczasem od poprawności instalacji elektrycznej na statkach żeglugi śródlądowej zależy nie tylko zdanie inspekcji, ale realne bezpieczeństwo załogi w sytuacji zagrożenia. Poniżej znajdziesz techniczne tłumaczenie wymagań z konkretnymi przykładami, tabelami i wzorami, które możesz od razu zastosować w projekcie lub audycie pokładowym.

instalacje elektryczne na statkach

Źródła prawne i zakres obowiązywania przepisów

Podstawą pozostaje ES-TRIN 2021/2023, czyli Europejska Reguła Budowy Statków Żeglugi Śródlądowej, której Rozdział 10 porządkuje wymagania dla urządzeń i instalacji elektrycznych. Norma ta nie funkcjonuje w próżni. Powołuje się bezpośrednio na konkretne dokumenty z rodziny EN oraz IEC, w tym EN 15869 (gniazda zasilania lądowego do 125 A), EN 16840 (zasilanie lądowe powyżej 250 A), EN 60332 (odporność kabli na rozprzestrzenianie ognia), EN 62619 i EN 62620 (akumulatory litowo-jonowe), a także IEC 60092 (instalacje okrętowe), IEC 60079 (urządzenia w strefach zagrożonych wybuchem) oraz IEC 60331 (odporność kabli na ogień).

Zapisy obejmują zarówno nowe jednostki, jak i te przechodzące modernizację. Wyłączone pozostają jedynie statki bezzałogowe, choć te i tak muszą spełniać uproszczone wymogi dotyczące dostępności dokumentacji u armatora. Każdy projekt powinien zaczynać się od ustalenia, która edycja normy obowiązuje w chwili składania wniosku o inspekcję. Wersja EN 60332-1 pochodząca z 6 lipca 2017 roku wciąż stanowi punkt odniesienia przy doborze kabli, ale nowsze edycje mogą wprowadzać dodatkowe badania. Warto to zweryfikować u uznanego towarzystwa klasyfikacyjnego lub w Urzędzie Żeglugi Śródlądowej przed złożeniem dokumentacji.

Dokumentacja pokładowa wymagana podczas inspekcji

Dokumentacja pokładowa wymagana podczas inspekcji

Inspektorzy nie weryfikują wyłącznie fizycznego stanu instalacji. Pierwszym etapem każdego audytu jest przegląd dokumentacji, która musi znajdować się na pokładzie lub u armatora w przypadku jednostek bezzałogowych. Brak schematów oznacza automatyczne wstrzymanie procedury odbiorczej, niezależnie od jakości wykonania samej instalacji.

Kompletny zestaw obejmuje schematy obwodów siłowych i sterowniczych, rysunki tablicy głównej oraz tablicy awaryjnej, a także dane techniczne wszystkich zabezpieczeń nadprądowych i różnicowoprądowych. Niezbędne są przekroje zastosowanych kabli wraz z informacją o typie powłoki, dane znamionowe generatorów, transformatorów i silników elektrycznych, a w przypadku akumulatorowni dodatkowo obliczenia wentylacji oraz opis systemu BMS dla technologii litowo-jonowej.

Przechowywanie dokumentacji w formie elektronicznej na tablecie pokładowym jest dopuszczalne, pod warunkiem że system umożliwia szybki dostęp bez konieczności łączenia z internetem. Papierowe kopie rezerwowe pozostają jednak zalecane, ponieważ w sytuacji awaryjnej to właśnie one decydują o tempie diagnostyki.

Warunki środowiskowe pracy urządzeń

Warunki środowiskowe pracy urządzeń

Urządzenia pracujące na pokładzie statku śródlądowego muszą tolerować trudne warunki, które w budynku lądowym praktycznie nie występują. Konstrukcja powinna wytrzymywać przechyły do 15 stopni w każdą stronę bez zakłóceń w działaniu. Chodzi o sytuacje pokładowania ładunku, dynamiczne przejścia przez śluzy czy nagłe manewry cumownicze, podczas których ciecz w instalacjach chłodzących mogłaby zalać uzwojenia, a olej w transformatorach utracić właściwości izolacyjne.

Zakres temperatur różni się w zależności od lokalizacji. Wnętrza maszynowni i sterówek pracują w przedziale od 0 do 40 °C. Elementy wystawione na pokład muszą radzić sobie z mrozem sięgającym -20 °C, co oznacza konieczność stosowania materiałów izolacyjnych o odpowiedniej klasie cieplnej oraz smarów i elastomerów zachowujących elastyczność w niskich temperaturach. Komponenty elektroniczne bez grzałek kompensacyjnych mogą po prostu odmówić współpracy zimą.

Te wymagania wpływają bezpośrednio na dobór stopnia ochrony IP oraz typ obudowy. Silnik na pokładzie potrzebuje innej ochrony niż silnik w maszynowni, a obudowa w akumulatorowni musi uwzględniać agresywne opary kwasu siarkowego w przypadku baterii kwasowo-ołowiowych.

Systemy zasilania i niezależność źródeł energii

Systemy zasilania i niezależność źródeł energii

Przepisy wymagają minimum dwóch niezależnych źródeł energii elektrycznej na pokładzie. Najczęściej są to generator napędzany silnikiem wysokoprężnym oraz zestaw akumulatorów pełniący rolę rezerwy. Niezależność oznacza, że awaria jednego źródła nie może pozbawić statku zasilania w newralgicznych obwodach. Każde źródło powinno mieć własne zabezpieczenie, własną rozdzielnicę awaryjną oraz zdolność do samoczynnego startu w przypadku zaniku napięcia w sieci głównej.

Źródło awaryjne musi zapewnić co najmniej 30 minut pracy dla urządzeń niezbędnych do bezpiecznej nawigacji. Obejmuje to oświetlenie awaryjne, światła nawigacyjne, radiostację, systemy alarmowe pożarowe i zanurzeniowe oraz podstawowe sterowanie napędem, jeśli ten wymaga zasilania elektrycznego. Czas 30 minut wynika z analizy scenariuszy awaryjnych na śródlądowych drogach wodnych. Tyle wystarczy, by zawiadomić służby, uruchomić cumowanie awaryjne i bezpiecznie opuścić załogę w razie pożaru maszynowni.

Projektując bilans mocy, inżynierowie stosują współczynnik równoczesności, który odzwierciedla fakt, że nie wszystkie odbiorniki pracują jednocześnie z pełną mocą. Wartość współczynnika zależy od charakteru jednostki. Statek pasażerski z kuchnią i klimatyzacją będzie miał inny profil obciążenia niż pchacz z jednym silnikiem napędowym i ograniczonym oświetleniem pokładu.

Stopnie ochrony IP i zabezpieczenia Ex na statku śródlądowym

Stopnie ochrony IP i zabezpieczenia Ex na statku śródlądowym

Tabela przypisująca konkretne stopnie ochrony IP do poszczególnych pomieszczeń to jeden z najczęściej konsultowanych fragmentów normy. Wymagania różnią się znacząco w zależności od tego, czy dany element styka się z wodą, pyłem, olejem czy oparami chemicznymi.

MiejsceGeneratorySilnikiTransformatoryTabliceOświetlenie
MaszynowniaIP 22IP 44IP 22IP 22IP 22
Ładownia-IP 44-IP 44IP 55
Akumulatorownia---IP 44IP 55
Pokład-IP 55-IP 55IP 55
Sterówka-IP 22-IP 22IP 22
Pomieszczenia załogi---IP 22IP 22
Sanitariaty-IP 44-IP 44IP 44

W akumulatorowniach oraz magazynach farb i materiałów łatwopalnych obowiązuje dodatkowe zabezpieczenie przeciwwybuchowe Ex. Urządzenia muszą posiadać oznaczenie grupy wybuchowej (np. IIA dla par benzyny, IIB dla etylenu) oraz klasy temperatury (od T1 do T6), która określa maksymalną temperaturę powierzchni. Dobór konkretnej klasy zależy od temperatury zapłonu najbardziej niebezpiecznej substancji magazynowanej w danym pomieszczeniu.

Przy emisji znacznych ilości ciepła, na przykład w pobliżu kolektorów wydechowych, dopuszczalny jest stopień IP 12. Ochrona przed pionowo spadającymi kroplami wody wystarcza, bo bryzgi w tych strefach praktycznie nie występują. Klasa bezpieczeństwa przeciwwybuchowego musi być zgodna z normami EN 50014 do EN 50020 oraz IEC 60079.

Strefa zwykła

Maszynownia, sterówka, pomieszczenia załogi. Wystarczą standardowe obudowy IP 22. Brak atmosfery wybuchowej pozwala na uproszczone procedury serwisowe.

Strefa Ex

Akumulatorownia, magazyn farb. Wymagane urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym z oznaczeniem grupy i klasy temperatury. Koszty inwestycyjne wyższe o 40-60%.

Uziemienie ochronne i przekroje przewodów PE

Przewód ochronny PE to pierwsza linia obrony przed porażeniem w przypadku uszkodzenia izolacji. Jego przekrój musi być proporcjonalny do przekroju przewodu fazowego, bo w razie zwarcia musi przewodzić prąd wystarczający do zadziałania zabezpieczenia nadprądowego.

Przekrój przewodu fazowegoMinimalny przekrój PE
0,5 do 4 mm²równy fazowemu
5 do 16 mm²16 mm²
17 do 35 mm²16 mm²
36 do 120 mm²50% przekroju fazowego
powyżej 120 mm²70% przekroju fazowego

Wyjątki obejmują transformatory ochronno-rozdzielcze oraz urządzenia w klasie II (podwójna izolacja oznaczana symbolem dwóch kwadratów). Tam dodatkowy przewód PE jest zbędny, bo ochronę zapewnia izolacja wzmacniana lub podwójna. Warto jednak pamiętać, że urządzenia w klasie II muszą być oznaczone i nie wolno ich wymieniać na modele w klasie I bez odpowiedniej adaptacji instalacji.

UWAGA: Najczęstszy błąd przy odbiorach to brak ciągłości elektrycznej połączeń wyrównawczych. Korozja w środowisku wilgotnym potrafi przerwać połączenie nawet pozornie solidnej skrętki. Pomiar impedancji pętli zwarcia powinien być wykonywany okresowo, nie tylko podczas inspekcji.

Dopuszczalne napięcia w różnych typach instalacji

Dobór napięcia zależy od charakteru obwodu oraz ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej. Norma precyzuje granice, których przekraczanie wymaga dodatkowych środków ochronnych, znacząco podnoszących koszty i komplikujących projekt.

Typ instalacjiNapięcie maksymalne
Instalacje ogólne DC/AC250 V
Instalacje trójfazowe500 V
Strefy zagrożone wybuchem50 V

W strefach zagrożonych wybuchem obowiązuje granica 50 V, niezależnie od tego, czy chodzi o prąd stały, czy przemienny. Wynika to z faktu, że energia iskry przy takim napięciu jest zbyt niska, by zapalić typowe mieszaniny gazów palnych z powietrzem. Powyżej tej granicy konieczne staje się stosowanie separacji galwanicznej, transformatorów ochronnych lub zasilania z akumulatorów o napięciu znamionowym nieprzekraczającym progu.

Dla wyższych napięć wymagane są dodatkowe środki ochrony przeciwporażeniowej, w tym ograniczenie dotyku bezpośredniego barierami oraz stosowanie wyłączników różnicowoprądowych o czułości 30 mA w obwodach, gdzie ludzie mają kontakt z częściami przewodzącymi.

Systemy rozdzielcze TN-S, TT i IT na statku śródlądowym

Wybór systemu rozdzielczego wpływa na niezawodność zasilania, łatwość wykrywania zwarć doziemnych oraz poziom bezpieczeństwa załogi. Każdy z trzech systemów ma swoje miejsce w instalacjach pokładowych.

System TN-S z oddzielnym przewodem ochronnym PE i neutralnym N dominuje w obwodach trójfazowych. Zapewnia niską impedancję pętli zwarcia, dzięki czemu zabezpieczenia nadprądowe reagują szybko. Wymaga jednak starannego prowadzenia przewodu PE, by uniknąć przerw w ciągłości ochrony.

System TT stosuje wspólny uziom dla źródła i odbiorników. W praktyce okrętowej oznacza to uziemienie punktu neutralnego generatora do kadłuba. Rozwiązanie jest tańsze w montażu, ale wykrywanie pierwszego zwarcia doziemnego wymaga monitoringu, bo prąd zwarcia może być zbyt mały do zadziałania zabezpieczenia nadprądowego.

System IT izoluje sieć od kadłuba całkowicie. Pierwsze zwarcie doziemne nie powoduje przerwy w zasilaniu, co czyni ten system atrakcyjnym dla obwodów o wysokim priorytecie ciągłości, takich jak sterowanie napędem czy światła nawigacyjne. Wymaga jednak monitora izolacji, który natychmiast sygnalizuje pierwszą usterkę. Bez tego system IT staje się niebezpieczny, bo załoga nie wie o degradacji ochrony.

TN-S

Zalety: szybkie zadziałanie zabezpieczeń, łatwa diagnostyka. Wady: wymaga ciągłości PE. Zastosowanie: obwody siłowe, gniazda wtykowe.

IT

Zalety: ciągłość zasilania przy pierwszym doziemieniu. Wady: konieczny monitor izolacji. Zastosowanie: obwody krytyczne, sterówka.

Powrót przez kadłub dopuszczalny jest wyłącznie dla odbiorników lokalnych, takich jak oświetlenie maszynowni zasilane z lokalnego transformatora separacyjnego. Stosowanie kadłuba jako jedynego przewodu ochronnego dla całej instalacji grozi różnicami potencjałów w różnych punktach statku, szczególnie przy przepływie prądów błądzących z urządzeń pokładowych.

Wentylacja akumulatorowni i akumulatory litowo-jonowe

Ładowanie akumulatorów kwasowo-ołowiowych generuje wodór, który w stężeniu od 4% objętości w mieszaninie z powietrzem staje się wybuchowy. Wentylacja akumulatorowni musi zapewnić rozcieńczenie tego gazu poniżej granicy wybuchowości, zanim osiągnie on stężenie krytyczne.

Wzór na wymaganą wydajność wentylacji różni się w zależności od technologii:

  • Akumulatory kwasowo-ołowiowe (otwarte): Q = 0,11 × I_gas × n
  • Akumulatory VRLA/żelowe: Q = 0,03 × I_gas × n

gdzie I_gas oznacza prąd ładowania wyrażony w amperach, a n liczbę ogniw. Współczynnik 0,11 wynika z objętości wodoru wydzielanego podczas ładowania i uwzględnia margines bezpieczeństwa. Dla akumulatorów VRLA współczynnik jest niższy, bo technologia ta minimalizuje gazowanie dzięki rekombinacji tlenu i wodoru wewnątrz ogniw.

Przykład obliczeniowy: Statek z baterią 24 ogniw kwasowo-ołowiowych ładowaną prądem 100 A wymaga wentylacji o wydajności:

Q = 0,11 × 100 × 24 = 264 m³/h

Przy wymiarach kanału wentylacyjnego, przekrój minimalny wynosi 80 cm² dla akumulatorów kwasowych i 120 cm² dla niklowo-kadmowych. Wentylacja wymuszona staje się obowiązkowa, gdy moc ładowania przekracza 3 kW dla technologii kwasowej lub 2 kW dla NiCd.

Norma wymaga również sygnalizacji świetlnej informującej o trwającym ładowaniu. Lampka powinna zapalić się 15 godzin przed osiągnięciem 80% pojemności. Napięcie ładowania nie może przekraczać 120% napięcia znamionowego, by uniknąć nadmiernego gazowania. W akumulatorowni obowiązuje piktogram zakazu ognia zgodny z Załącznikiem 4.

Technologia litowo-jonowa, regulowana przez EN 62619 i EN 62620, wymaga systemu BMS monitorującego napięcie, temperaturę i prąd każdego ogniwa. Bez BMS statek nie uzyska dopuszczenia do eksploatacji z bateriami Li-ion, bo ryzyko thermal runaway jest zbyt wysokie, by polegać wyłącznie na pasywnych zabezpieczeniach ogniw.

Akumulatory kwasowo-ołowiowe

Współczynnik Q = 0,11 × I × n. Wymuszona wentylacja powyżej 3 kW mocy ładowania. Tańsze, sprawdzone, ale wymagają regularnej obsługi elektrolitu.

Akumulatory litowo-jonowe

Współczynnik Q = 0,03 × I × n (traktowane jak VRLA). Wymagany system BMS zgodny z EN 62619. Dłuższa żywotność, ale wyższy koszt początkowy o 200-300%.

Wskazówka: Projektując akumulatorownię, warto od razu przewidzieć miejsce na BMS oraz kanały kablowe umożliwiające podłączenie czujników temperatury do każdego ogniwa. Modernizacja po fakcie bywa kłopotliwa.

Zasilanie z lądu (shore power) i monitoring doziemienia

Zasilanie lądowe pozwala wyłączyć generatory pokładowe podczas postoju w porcie, co zmniejsza emisję spalin i hałasu oraz obniża zużycie jednostek napędowych. Norma wyróżnia dwie ścieżki techniczne w zależności od pobieranego prądu.

Dla prądów do 125 A obowiązuje norma EN 15869 wraz z jej rozszerzeniem EN 15869-3. Gniazda i wtyczki mają znormalizowane wymiary i układ styków, co eliminuje ryzyko pomyłki fazowej przy podłączaniu. Dla prądów powyżej 250 A stosuje się EN 16840, która dopuszcza rozwiązania o wyższym napięciu oraz większe przekroje kabli.

Kluczowym wymogiem jest blokada uniemożliwiająca równoległą pracę generatora pokładowego i zasilania lądowego. Połączenie dwóch źródeł o różnych potencjałach fazowych prowadzi do przepływu prądów wyrównawczych o wartościach mogących uszkodzić uzwojenia w ciągu ułamka sekundy. Blokada realizowana jest mechanicznie (styczniki z ryglowaniem) lub programowo w sterowniku rozdzielnicy.

Instalacja musi sygnalizować polaryzację i kolejność faz. Odwrócenie faz w silniku trójfazowym zmienia kierunek wirowania, co przy pompach i wentylatorach może prowadzić do poważnych awarii. Monitor doziemienia z alarmem wizualno-akustycznym jest wymagany w obwodach, gdzie napięcie względem kadłuba przekracza 50 V. Alarm powinien uruchamiać się przy rezystancji izolacji poniżej 50 Ω/V napięcia znamionowego.

Na rozdzielnicy zasilania lądowego umieszcza się trwałą tabliczkę informacyjną z danymi: napięcie znamionowe, prąd maksymalny, częstotliwość, układ faz oraz data następnego badania. Bez tej tabliczki inspektor ma prawo wstrzymać procedurę odbiorczą.

Generatory, silniki i transformatory pokładowe

Maszyny elektryczne na statku pracują w środowisku, które lądowe odpowiedniki rzadko spotykają. Drgania od silnika wysokoprężnego, wilgoć, kontakt z olejem i okresowe przegrzania wymuszają stosowanie uzwojeń w izolacji klasy F lub H, nawet jeśli obciążenie termiczne nominalnie mieści się w klasie B.

Wentylacja generatora musi zapewnić odprowadzenie ciepła przy przechyłach do 15 stopni. Otwory wentylacyjne umieszcza się tak, by woda morska lub deszcz nie zalewały uzwojeń nawet przy fali odbitej od pokładu. Tabliczka znamionowa zawiera dane niezbędne do weryfikacji zgodności z projektem: moc pozorną w kVA, prędkość obrotową, klasę izolacji, współczynnik mocy oraz prąd znamionowy.

Transformatory pokładowe wyposażone są w odczepy napięcia umożliwiające kompensację spadków napięcia w długich obwodach pokładowych. Odczep regulacyjny dobiera się podczas rozruchu instalacji i rzadko się go zmienia, ale dostępność odczepów bywa wymagana przy inspekcjach okresowych.

Tablice rozdzielcze, bezpieczniki i pomiary

Tablica rozdzielcza to serce instalacji elektrycznej. Materiały użyte do jej budowy muszą być niehigroskopijne (niechłonące wilgoci) i samogasnące. Skrzynki z tworzywa bez oznaczenia V-0 lub wyższej nie przejdą inspekcji, bo w środowisku pokładowym ryzyko pożaru od łuku elektrycznego jest zbyt wysokie.

Listwy zaciskowe dla obwodów o napięciu poniżej 50 V muszą być oddzielone fizycznie od listew dla obwodów powyżej 50 V. Mieszanie tych obwodów w jednej przestrzeni prowadziło w przeszłości do przypadkowych zwarć podczas prac serwisowych. Przed tablicą zasilającą obwody powyżej 50 V instaluje się kratę izolacyjną lub barierę zapobiegającą przypadkowemu dotknięciu elementów pod napięciem.

Monitoring doziemienia z alarmem wizualno-akustycznym w sterówce to wymóg nie do obejścia. System mierzy prąd upływu i przy przekroczeniu progu uruchamia syrenę oraz lampę. Załoga musi mieć czas na reakcję zanim dojdzie do porażenia lub pożaru.

Wyłączniki awaryjne, oświetlenie i światła nawigacyjne

Wyłącznik awaryjny SP (główny wyłącznik zasilania) umieszcza się poza maszynownią, najczęściej w sterówce lub korytarzu prowadzącym do wyjścia na pokład. W sytuacji pożaru maszynowni załoga musi mieć możliwość odcięcia zasilania bez konieczności wchodzenia do zagrożonej strefy. Wyłącznik powinien być chroniony przed przypadkowym uruchomieniem, ale jednocześnie łatwo dostępny bez użycia narzędzi.

Maszynownia wymaga dwóch niezawodnych obwodów oświetleniowych, zasilanych z różnych źródeł. Gdy jeden obwód ulegnie awarii, drugi przejmuje funkcję bez przerwy. Oprawy w maszynowni mają stopień ochrony co najmniej IP 44, a ich obudowy wytrzymują uderzenia mechaniczne typowe dla środowiska warsztatowego.

Światła nawigacyjne zasilane są z niezależnej tablicy rozdzielczej, a każda lampa monitorowana jest indywidualnie. Awaria jednej lampy nie może pozostać niezauważona, bo bezpieczeństwo żeglugi zależy od widoczności statku dla innych uczestników ruchu. Monitoring obejmuje zarówno żarówki, jak i obwód zasilający, włącznie z kontrolą prądu płynącego przez każdą oprawę.

Energoelektroniczne systemy napędowe

Falowniki i prostowniki stosowane w nowoczesnych napędach elektrycznych wprowadzają dodatkowe wymagania bezpieczeństwa. Kondensatory w obwodzie pośrednim DC magazynują energię, która po odcięciu zasilania pozostaje na zaciskach przez dłuższy czas. Norma wymaga, by napięcie na zaciskach spadło poniżej 50 V w ciągu maksymalnie 5 sekund od wyłączenia.

Separacja galwaniczna między stroną zasilania a stroną silnika chroni przed przenikaniem zakłóceń do sieci pokładowej. Bez separacji impulsy PWM z falownika przedostają się do innych odbiorników i zakłócają pracę systemów komunikacyjnych. Każdy energoelektroniczny system napędowy przechodzi badanie typu w akredytowanym laboratorium przed dopuszczeniem na statek.

Systemy alarmowe i bezpieczeństwa

Alarmy pożarowe, zanurzeniowe i maszynowe muszą działać w trybie fail-safe. Oznacza to, że przerwa w obwodzie czujnika lub zanik zasilania powoduje uruchomienie alarmu, a nie jego wyciszenie. Załoga musi mieć pewność, że cisza w sterówce oznacza rzeczywisty brak zagrożenia, a nie uszkodzenie systemu sygnalizacji.

Niezależność obwodów alarmowych od innych systemów pokładowych eliminuje ryzyko kaskadowego wyłączenia alarmów przy awarii np. oświetlenia. Podwójne nadajniki w krytycznych punktach (np. w maszynowni) zapewniają redundancję na wypadek uszkodzenia jednego czujnika. Sygnalizacja akustyczno-optyczna oznacza jednoczesne użycie syreny i lampy błyskowej, bo w hałaśliwym środowisku maszynowni sam dźwięk może zostać przeoczony.

Badania EMC i wytrzymałościowe urządzeń

Urządzenia pokładowe przechodzą badania środowiskowe potwierdzające ich zdolność do pracy w ekstremalnych warunkach. Test cieplny obejmuje ekspozycję na 55 °C przez 16 godzin oraz na -25 °C przez 2 godziny. Drgania sinusoidalne badane są w zakresie 2-13,2 Hz z amplitudą 1 mm oraz 13,2-100 Hz z przyspieszeniem 0,7 g. Silniki wysokoprężne generują wibracje sięgające 4 g, co stanowi dodatkowe obciążenie dla przyległych urządzeń elektrycznych.

Kompatybilność elektromagnetyczna weryfikowana jest zgodnie z EN 61000-4-2 (wyładowania elektrostatyczne), EN 61000-4-3 (pole elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej) oraz EN 61000-4-4 (impulsy elektryczne), wszystkie na poziomie 3. Badania te symulują zakłócenia generowane przez radiostacje, radary oraz inne nadajniki pokładowe.

Sprawdź przed inspekcją

Checklista ułatwiająca przygotowanie do audytu pokładowego:

  • Schematy instalacji siłowej i sterowniczej aktualne i kompletne
  • Protokoły pomiarów izolacji nie starsze niż 12 miesięcy
  • Dane techniczne zabezpieczeń nadprądowych i różnicowoprądowych
  • Obliczenia wentylacji akumulatorowni wraz z rysunkami kanałów
  • Dokumentacja BMS dla akumulatorów litowo-jonowych
  • Tabliczka zasilania lądowego z aktualną datą badania
  • Protokoły z badań EMC i wytrzymałościowych urządzeń
  • Piktogramy zgodne z Załącznikiem 4 (zakaz ognia, napięcie, Ex)
  • Sprawne monitory doziemienia z aktualnym świadectwem wzorcowania
  • Dziennik konserwacji z wpisami z ostatnich 24 miesięcy

Najczęstsze niezgodności przy inspekcji: brak monitoringu doziemienia w obwodach powyżej 50 V, mylne gniazda zasilania lądowego (fazowanie odwrócone), brak aktualnych obliczeń wentylacji akumulatorowni po wymianie baterii, niezgodność stopnia IP opraw oświetleniowych w ładowni.

Źródła danych i przepisów

ES-TRIN 2021/2023, Rozdział 10. Europejska Komisja Gospodarcza, Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN). Publikacja dostępna na stronie CCNR (Centralna Komisja Żeglugi Ren).

EN 15869, EN 15869-3, EN 16840, EN 60332-1 (stan na 6.07.2017), EN 61000-4-2/3/4, EN 62619, EN 62620. Normy publikowane przez CEN/CENELEC.

IEC 60092, IEC 60079, IEC 60331. Normy publikowane przez Międzynarodową Komisję Elektrotechniczną.

Wytyczne Urzędu Żeglugi Śródlądowej w sprawie zakresu badań technicznych statków. Strona UŻŚ.