Spadek ciśnienia w CO bez wycieku – przyczyny i naprawa

Spadek ciśnienia w instalacji centralnego ogrzewania bez widocznych wycieków wody frustruje wielu użytkowników, bo manometr na kotle wskazuje problem, a podłoga pozostaje sucha. Kluczowe przyczyny kryją się w uszkodzeniach zaworu trójdrożnego, problemach z membraną naczynia wzbiorczego czy mikro-nieszczelnościach rur PEX w podłogówce. Inne wątki to dyfuzja tlenu przez ścianki rur, aktywacja zaworu bezpieczeństwa oraz specjalistyczne testy jak nocny monitoring spadku czy ciśnieniowy z azotem. Te ukryte usterki destabilizują układ, wymagając precyzyjnej diagnostyki, by przywrócić stabilność bez rozbiórki ścian.

• Uszkodzony zawór trójdrożny jako przyczyna spadku
• Problemy z membraną w naczyniu wzbiorczym
• Mikro-nieszczelności w rurach PEX podłogówki
• Dyfuzja tlenu przez ścianki rur CO
• Aktywacja zaworu bezpieczeństwa kotła
• Test nocny spadku ciśnienia w CO
• Test ciśnieniowy azotem instalacji CO
• Pytania i odpowiedzi: Spadek ciśnienia w instalacji CO bez wycieku

Uszkodzony zawór trójdrożny jako przyczyna spadku

Zawór trójdrożny w kotle reguluje przepływ wody między obiegiem grzewczym a ciepłą wodą użytkową, ale jego awaria prowadzi do fałszywych wskazań spadku ciśnienia. Gdy silnik zaworu blokuje się lub uszczelki zużywają, woda cyrkuluje nieprawidłowo, powodując lokalne przegrzania i ucieczkę powietrza. Manometr pokazuje spadek, choć wody nie ubywa. Objawy obejmują nierównomierne nagrzewanie kaloryferów i hałas w instalacji. W układach z kotłem kondensacyjnym problem nasila się po dłuższych przestojach.

Diagnoza uszkodzenia krok po kroku:

• Wyłącz kocioł i sprawdź pozycję zaworu ręcznie – obrót powinien być płynny bez oporu.
• Podłącz multimetr do silnika zaworu, mierząc oporność cewek na poziomie 200-500 omów.
• Obserwuj ciśnienie podczas przełączania na CWU – nagły spadek poniżej 1 bara sygnalizuje blokadę.
• Demontuj głowicę zaworu, czyszcząc kamień i wymieniając uszczelki na nowe z zestawu naprawczego.
• Po montażu przetestuj pod obciążeniem, monitorując stabilność na 1,5 bara.

Naprawa wymaga ostrożności, bo zawór integruje się z elektroniką kotła. Typowy zawór waży około 1 kg, a wymiana trwa 1-2 godziny. W starszych modelach kotłów awaria dotyka 20% instalacji po 5 latach eksploatacji. Ignorowanie prowadzi do przegrzania pompy cyrkulacyjnej. Zawsze odpowietrz instalację po interwencji.

Zobacz także: Instalacje wod-kan cennik 2025 - ceny mb i m²

Problemy z membraną w naczyniu wzbiorczym

Naczynie wzbiorcze kompensuje zmiany objętości wody pod wpływem temperatury, ale pęknięta membrana powoduje utratę poduszki powietrznej. Ciśnienie spada nocą lub po ostygnięciu, mimo braku wycieków. Membrana z gumy butylu starzeje się po 4-7 latach, tracąc elastyczność. Predefiniowane ciśnienie w poduszce to 0,5-1 bara poniżej roboczego. Objawy to rosnące ciśnienie na zimno i spadki po nagrzaniu.

Sprawdzenie kondycji membrany

Naciskaj zawór Shradera na naczyniu – syczenie powietrza wskazuje na ubytek. Wypełnij naczynie wodą do maksimum, sprawdzając, czy membrana wybrzusza się prawidłowo. Ciśnienie wstępne mierzone manometrem powinno wynosić 1,2 bara dla instalacji 100 litrów. Wymiana membrany wymaga opróżnienia układu i kosztuje 50-150 zł za element.

Kroki naprawy:

Zobacz także: Instalacje Zewnętrzne: Pozwolenie czy Zgłoszenie?

• Opróżnij instalację do 0 bara, odkręcając zawór spustowy.
• Zdemontuj pokrywę naczynia, wyciągając starą membranę pincetą.
• Włóż nową, smarując brzegi silikonem sanitarnym.
• Nabić azotem lub powietrzem do 1 bara, sprawdzając szczelność.
• Podłącz i monitoruj przez dobę na stabilność.

Po naprawie dodaj inhibitor korozji, by przedłużyć żywotność. Naczynia o pojemności 8-24 litry pasują do domów 100-200 m². Regularna kontrola co rok zapobiega awariom.

Mikro-nieszczelności w rurach PEX podłogówki

Rury PEX w ogrzewaniu podłogowym są elastyczne, ale mikropęknięcia w złączkach powodują powolny spadek ciśnienia bez kałuż. Po latach osiadanie podłogi lub naprężenia termiczne otwierają mikrouszczepienia. Spadek wynosi 0,1-0,3 bara na dobę, widoczny rano. Podłogówka na parterze i w łazienkach jest najbardziej narażona. Woda ulatnia się przez pory, nasączając izolację.

Termowizja wykazuje zimne plamy na podłodze podczas testu. Ciśnienie testowe 4 bary ujawnia słabe punkty po 24 godzinach. Rury PEX-Al-PEX mają grubość ścianki 2 mm, ale złączki wciskowe zawodzą w 15% przypadków po 10 latach.

Identyfikacja i eliminacja:

• Nabić do 3 barów i obserwuj przez 48 godzin.
• Użyj termowizji do lokalizacji zimnych stref.
• Odkrój pętlę podłogówki, sprawdzając złączki na mokro.
• Wymień odcinek na PEXa z tulejkami mosiężnymi.
• Przepłucz układem inhibitory rdzy.
• Przetestuj ponownie pod ciśnieniem.

Koszty i materiały

Wymiana fragmentu nie wymaga skuwania płytek, jeśli dostęp przez listwy.

Dyfuzja tlenu przez ścianki rur CO

Dyfuzja tlenu zachodzi przez porowate ścianki rur PEX lub PB, utleniając wnętrze i tworząc osady blokujące zawory. Ciśnienie spada minimalnie, ale kumuluje się do 0,5 bara rocznie. Rury bez bariery tlenowej tracą 2-5 g O2/m²/rok. Objawy to rdza w kaloryferach i mętna woda. W instalacjach z podłogówką efekt nasila się na dłuższych odcinkach.

Rozróżnij dyfuzję od wycieku – woda nie ubywa, ale ciśnienie faluje. Test na obecność tlenu mierzy stężenie powyżej 0,1 mg/l w próbce.

Zapobieganie dyfuzji:

• Wybierz rury PEX z EVOH barierą tlenową.
• Dodaj inhibitor tlenu do układu co 2 lata.
• Sprawdź kaloryfery na osad, płucząc octem.
• Monitoruj pH wody na 7,5-8,5.

Bariera EVOH redukuje dyfuzję o 90%. W starych instalacjach wymiana rur poprawia stabilność ciśnienia na stałe.

Aktywacja zaworu bezpieczeństwa kotła

Zawór bezpieczeństwa otwiera się przy ciśnieniu powyżej 3 barów, upuszczając nadmiar bez widocznych śladów. Po ostygnięciu manometr pokazuje spadek do 1 bara. W kotłach ciśnienie maksymalne to 3 bary, a zawór kalibruje się fabrycznie. Aktywacja następuje cicho, kondensat spływa do kanalizacji. Częste w układach z automatycznym dopełnianiem.

Sprawdź rurkę odpływową na wilgoć po nocy. Zawór z mosiądzu waży 0,3 kg i wymienia się co 5 lat.

Weryfikacja działania:

• Nabić do 2,5 bara i obserwuj otwarcie zaworu.
• Zmierz strumień wody – powyżej 10 l/h wskazuje na problem.
• Czyszczenie sitka pod zaworem usuwa osady.
• Kalibruj sprężynę na 3 bary manometrem.
• Zainstaluj manometr dodatkowy przed zaworem.

Regularna kontrola zapobiega fałszywym spadkom. W kotłach kondensacyjnych zawór integruje się z bezpiecznikami.

Test nocny spadku ciśnienia w CO

Test nocny symuluje dobowy cykl, nabijając ciśnienie do 1,5 bara wieczorem i mierząc rano. Normalny spadek to poniżej 0,2 bara, powyżej sygnalizuje ukryty problem. Wyłącz pompę i grzanie na 8-12 godzin. Notuj odczyty co 2 godziny dla precyzji. Idealny dla wstępnej diagnostyki bez narzędzi.

Wykres przykładowego testu pokazuje dynamikę spadku.

Procedura testu:

• Nabić do 1,5-2 barów na zimno.
• Wyłączyć kocioł i pompę całkowicie.
• Zanotować ciśnienie co 2 godziny.
• Porównać spadek z normą 0,1 bara/dobę.
• Ponowić 3 noce dla trendu.
• Analizuj skoki powyżej 0,05 bara/godzinę.

Test ciśnieniowy azotem instalacji CO

Test azotem na sucho wykrywa nieszczelności bez wody, nabijając 4-6 barów i obserwując spadek po 24 godzinach. Azot jest obojętny, nie koroduje. Norma to strata poniżej 0,5 bara/dobę. Wymaga reduktora i manometru 0-10 bar. Idealny dla podłogówek i ukrytych rur.

Opróżnij wodę, podłącz butlę azotu z zaworem. Szukaj syfu na mydlanym roztworze przy złączach.

Kroki wykonania:

• Opróżnij instalację całkowicie.
• Podłącz reduktor azotu, nabijaj powoli do 5 barów.
• Obserwuj przez 48 godzin, notując co 4 godziny.
• Lokalizuj wycieki pędzlem z wodą mydlaną.
• Po teście odpowietrz i nabić wodą.

Azot kosztuje 20 zł/m³, test trwa 2 dni. Potwierdza diagnozę przed remontem.

Pytania i odpowiedzi: Spadek ciśnienia w instalacji CO bez wycieku

• Dlaczego ciśnienie w instalacji CO spada bez widocznych wycieków wody?

  Spadek ciśnienia bez widocznych wycieków często wynika z mikro-nieszczelności w rurach PEX ogrzewania podłogowego, dyfuzji tlenu przez ścianki rur, ubytku powietrza w naczyniu przeponowym lub aktywacji zaworu bezpieczeństwa. W instalacji z kotłem Ecotec Pro po długim przestoju może dojść do utlenienia membrany lub rozszczelnienia złączek.

• Jak sprawdzić naczynie wzbiorcze w przypadku spadku ciśnienia?

  Sprawdź membranę poprzez naciśnięcie przycisku Schneidermajera – jeśli nie opiera się opór, jest uszkodzona. Przedmuchaj naczynie, monitoruj ciśnienie wstępne (ok. 0,75 bar przy zimnej instalacji) i przetestuj na obecność azotu. Po roku bezczynności mogło dojść do utraty gazu, destabilizując cały układ.

• Czy uszkodzony zawór trójdrożny może powodować fałszywy spadek ciśnienia?

  Tak, przepchany lub uszkodzony zawór trójdrożny blokuje cyrkulację, powodując przegrzewanie i cyrkulację powietrza, co manometr kotła interpretuje jako spadek ciśnienia. W przykładzie z Ecotec Pro wymagał dwukrotnego serwisu; diagnostyka obejmuje test nocny z wyłączonym CO i nabiciem do 1,5 bar.

• Jak zdiagnozować i naprawić ukryte nieszczelności w podłogówce?

  Wyłącz CO na noc, nabić do 1,5 bar i monitoruj spadek (>0,2 bar/dobę wskazuje problem). Użyj termowizji do wykrycia mikropęknięć lub testu ciśnieniowego azotem przez serwis. Rozwiązanie: inhibitory korozji, odpowietrzenie, płukanie glikolem; unikaj przestojów poprzez coroczne przeglądy.