Przegląd instalacji elektrycznej: co ile lat?

Redakcja 2025-04-25 14:54 / Aktualizacja: 2026-01-19 05:45:18 | Udostępnij:

Wyobraź sobie, że mieszkasz w domu, gdzie codziennie włączasz światło, ładujesz telefon czy gotujesz na płycie indukcyjnej – wszystko to zależy od instalacji elektrycznej, która z czasem może ulegać zużyciu. Jako właściciel ponosisz odpowiedzialność za jej stan, a przepisy jasno określają, że przegląd musi odbyć się co najmniej raz na 5 lat, by uniknąć ryzyka pożaru czy porażenia. W tym tekście omówimy kluczowe regulacje prawne, obowiązki właściciela obiektu oraz szczegółowy zakres tych kontroli, w tym badania połączeń, osprzętu i oporności izolacji, a także instalacje piorunochronne.

Przegląd instalacji elektrycznej co ile lat

Z jakich przepisów wynikają przeglądy co 5 lat

Podstawą prawną okresowych kontroli instalacji elektrycznej jest art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu z Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późniejszymi zmianami. Przepis ten nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek zapewnienia co najmniej raz na 5 lat szczegółowych kontroli technicznych, w tym instalacji elektrycznej. Te przeglądy mają na celu ocenę stanu technicznego i przydatności do dalszego użytkowania. Regulacja ta wynika z potrzeby minimalizacji zagrożeń dla życia i mienia.

W praktyce oznacza to, że dla większości obiektów budowlanych, od domów jednorodzinnych po hale przemysłowe, termin 5 lat jest minimalnym okresem między kolejnymi badaniami. Przepisy nie pozwalają na wydłużanie tego interwału bez uzasadnienia. W przypadku obiektów o zwiększonym ryzyku, jak np. te z instalacjami wysokonapięciowymi, częstotliwość może być większa. Zawsze jednak bazuje na tej ustawie.

Art. 62 precyzuje również, że kontrole muszą być dokumentowane w formie protokołu, podpisanego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami. Brak takiego dokumentu może skutkować karami administracyjnymi. Przepisy te obowiązują podczas całego okresu użytkowania obiektu. Dlatego warto zaplanować przeglądy z wyprzedzeniem.

Zobacz także: Wzór protokołu 5-letniego przeglądu instalacji elektrycznej

Zmiany w prawie budowlanym

W ostatnich latach nie wprowadzono rewolucyjnych nowelizacji w tym zakresie, ale drobne aktualizacje podkreślają znaczenie regularnych badań. Na przykład rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, uzupełnia ustawę o szczegółowe normy dla instalacji.

Obowiązek właściciela kontroli instalacji elektrycznej

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego odpowiada osobiście za organizację i przeprowadzenie przeglądów instalacji elektrycznej co najmniej raz na 5 lat. To nie firma zewnętrzna decyduje o terminie – decyzja i finansowanie spoczywają na nim. Obowiązek ten obejmuje wszystkie elementy obiektu, od przewodów po rozdzielnie. Zaniedbanie grozi nie tylko awariami, ale też odpowiedzialnością karną.

Podczas użytkowania obiektu właściciel musi przechowywać protokoły z kontroli, co pozwala na szybką weryfikację przez organy nadzoru budowlanego. W domach jednorodzinnych często zapomina się o tym obowiązku, traktując go jako formalność. Tymczasem regularna kontrola zapobiega kosztownym naprawom. Warto wybrać uprawnionego elektryka z doświadczeniem.

Zobacz także: Protokół przeglądu instalacji elektrycznej w mieszkaniu – wzór

Obowiązek nie wygasa po sprzedaży nieruchomości – nowy właściciel przejmuje odpowiedzialność z datą ostatniego przeglądu. Dlatego przy transakcjach sprawdza się dokumentację. W obiektach komercyjnych nadzór jest surowszy, z częstszymi inspekcjami. Zawsze jednak punktem wyjścia jest 5-letni cykl.

Kontrole roczne a przeglądy elektryki co 5 lat

Kontrole roczne, przewidziane w art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, skupiają się na podstawowym stanie technicznym obiektu, takim jak dach czy ściany nośne. Nie wchodzą w szczegóły instalacji elektrycznej, ograniczając się do wizualnej oceny. Przeglądy co 5 lat są natomiast kompleksowe i obligatoryjne dla elektryki. Różnica ta wynika z różnego poziomu ryzyka.

Podczas rocznych kontroli sprawdza się ogólny stan obiektu, ale bez pomiarów elektrycznych. Przeglądy pięcioletnie wymagają specjalistycznego sprzętu i uprawnień SEP. W obiektach o dużym natężeniu ruchu, jak szkoły, roczne kontrole mogą być częstsze. Minimalny okres dla elektryki to jednak 5 lat.

Wykres powyżej ilustruje uproszczenie: roczna kontrola obejmuje mniej aspektów niż pięcioletnia. To pomaga zrozumieć hierarchię obowiązków.

Zakres badań instalacji elektrycznej co 5 lat

Przegląd co 5 lat obejmuje ocenę stanu technicznego całej instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym. Sprawdza się przewody, rozdzielnice, oświetlenie i gniazda. Badania muszą potwierdzić przydatność do dalszego użytkowania. Wykonuje je elektryk z uprawnieniami.

  • Stan połączeń śrubowych i lutowanych.
  • Działanie zabezpieczeń nadprądowych.
  • Sprawność uziemienia i ochrony przeciwporażeniowej.
  • Pomiary ciągłości przewodów ochronnych.
  • Ocena osprzętu i tablic rozdzielczych.
  • Badanie oporności izolacji.

Zakres dostosowuje się do typu obiektu, ale zawsze jest kompleksowy. W domach jednorodzinnych skupia się na bezpieczeństwie codziennego użytku. W firmach – na obciążeniach szczytowych.

Protokoł z przeglądu zawiera wyniki pomiarów i zalecenia. Brak usterek pozwala na dalsze użytkowanie bez ograniczeń. W razie problemów wskazuje na konieczność napraw.

Sprawność połącowań i osprzętu w przeglądzie co 5 lat

W trakcie przeglądu co 5 lat dokładnie bada się sprawność połączeń w instalacji elektrycznej obiektu. Łącza śrubowe, zaciski i spawy muszą wykazywać niskie rezystancje. Osprzęt, jak gniazda i włączniki, sprawdza się pod kątem zużycia mechanicznego. To zapobiega przegrzewaniu i awariom.

Podczas badań mierzy się napięcia spadkowe na połączeniach. Osprzęt musi spełniać normy PN-IEC. W starszych obiektach często выявia się korozję styków. Regularna kontrola pozwala na wczesną interwencję.

Sprawność osprzętu obejmuje testy wyłączników różnicowoprądowych. Muszą one reagować w ciągu ułamków sekundy. Połączenia w rozdzielniach głównej podlegają szczególnemu nadzorowi. Wszystko dokumentuje się z dokładnością.

Oporność izolacji w kontroli instalacji elektrycznej

Oporność izolacji przewodów to kluczowy parametr w kontroli instalacji elektrycznej co najmniej raz na 5 lat. Mierzy się ją meggerem przy napięciu 500V dla obwodów 230V. Wartość minimalna to zazwyczaj 1 MΩ. Niska oporność sygnalizuje ryzyko zwarcia.

Badanie obejmuje wszystkie fazy względem neutralnego i uziemienia. W wilgotnych obiektach oporność spada szybciej. Podczas pomiarów odcina się obciążenia. Wyniki porównuje się z normami.

W protokole wpisuje się wartości dla każdego obwodu. Jeśli poniżej normy, instalacja wymaga wymiany odcinków. To proste badanie ratuje przed porażeniami.

Przeglądy piorunochronnych co ile lat

Instalacje piorunochronne podlegają tym samym przeglądom co elektryczne, czyli co najmniej raz na 5 lat zgodnie z Prawem budowlanym. Sprawdza się przewody odprowadzające, uziomienie i zwody. Zakres obejmuje pomiary rezystancji uziemienia. Obowiązek spoczywa na właścicielu obiektu.

Podczas kontroli ocenia się stan wizualny elementów narażonych na warunki atmosferyczne. Pomiary impedancji pętli musi potwierdzić skuteczność ochrony. W wysokich budynkach częstotliwość może być większa. Norma PN-EN 62305 reguluje szczegóły.

Protokoły z przeglądów piorunochronnych przechowuje się oddzielnie, ale w ramach ogólnej dokumentacji obiektu. Brak kontroli naraża na kary. Regularne badania zapewniają ochronę przed wyładowaniami.

Przegląd instalacji elektrycznej – pytania i odpowiedzi

  • Co ile lat należy przeprowadzać przegląd instalacji elektrycznej?

    Zgodnie z art. 62 Prawa budowlanego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), szczegółowe kontrole techniczne, w tym instalacji elektrycznej, muszą być wykonywane co najmniej raz na 5 lat. Podstawowe kontrole stanu technicznego obiektu odbywają się co najmniej raz w roku.

  • Kto jest odpowiedzialny za przeglądy instalacji elektrycznej?

    Obowiązek przeprowadzania kontroli spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego w trakcie jego użytkowania.

  • Co obejmuje przegląd instalacji elektrycznej?

    Badania sprawdzają stan sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, a także oporność izolacji przewodów. Kontrolom podlegają również instalacje piorunochronne na tych samych zasadach.

  • Jakie są konsekwencje braku regularnych przeglądów?

    Brak okresowych kontroli grozi odpowiedzialnością karną lub administracyjną za naruszenie przepisów Prawa budowlanego.