Darmowy program do projektowania instalacji elektrycznych online

Wizualizator rozdzielnicy i dobór zabezpieczeń B10/B16

Rozdzielnica mieszkaniowa to nie szafa z kablem, tylko dokładnie policzona konfiguracja szyn DIN, modułów ochronnych i wyłączników nadprądowych. W darmowym narzędziu online budujesz ją przeciągając moduły na wirtualną szynę, a program sam sumuje zajętość i pilnuje rezerwy miejsca na przyszłe obwody.

• Wizualizator rozdzielnicy i dobór zabezpieczeń B10/B16
• Rozdział faz 1-fazowej i 3-fazowej instalacji
• Kosztorys i dokumentacja PDF gotowa do odbioru
• Spełnij normy PN-HD 60364 bez zbędnych komplikacji
• Porównanie narzędzi do projektowania instalacji
• Checklist przed startem projektu

Przy doborze zabezpieczenia kluczowa pozostaje charakterystyka B10, B16 czy C16, bo to ona decyduje o momencie zadziałania wyłącznika przy przeciążeniu. Charakterystyka B (3-5×In) sprawdza się w obwodach oświetleniowych i gniazdkowych bez silników, charakterystyka C (5-10×In) lepiej toleruje udary prądowe lodówek, zmywarek czy pomp. Zbyt czułe zabezpieczenie na obwodzie z lodówką generuje fałszywe wyzwolenia przy każdym rozruchu sprężarki.

Wizualizator pokazuje szynę DIN szerokości standardowo 36 modułów dla rozdzielnicy podtynkowej 3-rzędowej. Każdy moduł ochronny, różnicowoprądowy, czy sterujący zajmuje określoną liczbę slotów: wyłącznik nadprądowy 1 moduł, RCD 2 moduły, rozłącznik izolacyjny 1-3 moduły zależnie od wersji. Program wizualizuje finalną szafkę w widoku 2D, dzięki czemu widzisz, czy zmieścisz wszystko bez ciasnoty.

Przekrój przewodu musi odpowiadać zabezpieczeniu ze względu na dopuszczalną obciążalność długotrwałą podaną w normie PN-HD 60364-5-523. Przewód YDYp 3 × 2,5 mm² wytrzymuje około 27 A w instalacji prowadzonej w ścianie, więc B16 (16 A) daje komfortowy zapas 70%. Wartość ta maleje przy wiązkach kablowych, gdy ciepło z kilku obwodów nagrzewa się wzajemnie.

Wyniki doboru mają charakter pomocniczy. Każdy projekt wymaga weryfikacji przez instalatora z odpowiednimi uprawnieniami SEP lub budowlanymi, szczególnie przy instalacjach w budynkach użyteczności publicznej lub obiektach z instalacją odgromową.

Rozdział faz 1-fazowej i 3-fazowej instalacji

Przy 230 V w mieszkaniu masz do dyspozycji jedną fazę L i przewód neutralny N, co wystarcza dla typowych obciążeń do 3 680 W na obwód. Gdy pojawia się kuchnia indukcyjna 7 200 W, pompa ciepła albo ładowarka samochodu elektrycznego, wchodzisz w trójfazówkę, gdzie trzy przewody L1, L2, L3 przesunięte o 120° rozkładają moc symetrycznie.

Rozdział faz w instalacji trójfazowej rządzi się zasadą możliwie równego obciążenia każdej z nich. Przy asymetrii powyżej 15% przewód neutralny zaczyna przewodzić prąd wrotny, nagrzewa się, a napięcie na najmniej obciążonej fazie rośnie. Skutkuje to migotaniem żarówek LED i skróceniem żywotności elektroniki.

Planowanie instalacji na rzucie budynku uwzględnia rozmieszczenie odbiorników trójfazowych w jednej strefie, na przykład kotłowni albo garażu. Obwody jednofazowe rozkładasz naprzemiennie między L1, L2 i L3, zaczynając od kuchni na L1, salonu na L2, sypialni na L3. Taki schemat chroni przed scenariuszem, w którym czajnik, pralka i piekarnik włączają się równocześnie na tej samej fazie.

Przy mocy przyłączeniowej powyżej 12 kW zakład energetyczny wymaga zgłoszenia trójfazowego przyłącza, a po przekroczeniu 40 kW konieczna bywa osobna umowa. Narzędzie online pozwala zsumować planowane obciążenia i oszacować, czy wystarczy taryfa jednostrefowa G11, czy potrzebujesz G12 z tańszą nocą do ładowania auta i grzania buforu ciepłej wody.

Praktyczny rozdział dla mieszkania 60 m²

Sześcio-dwudziestometrowe mieszkanie z kuchnią indukcyjną wymaga zwykle 8 obwodów odbiorczych: oświetlenie salonu, oświetlenie sypialni, gniazda salon, gniazda sypialnia, gniazda kuchnia, łazienka z RCD, zmywarka osobno, piekarnik osobno. Rozdzielnica 24-modułowa w układzie 2 rzędów po 12 slotów wystarcza, gdy zostawisz 4 moduły rezerwy na ewentualną ładowarkę hulajnogi albo dodatkowe oświetlenie LED.

Kosztorys i dokumentacja PDF gotowa do odbioru

Dokumentacja instalacji elektrycznej to nie ozdoba, tylko wymóg formalny przy odbiorze lokalu, ubezpieczeniu mieszkania i sprzedaży nieruchomości. Program automatycznie generuje schemat rozdzielnicy, listę obwodów z przypisanymi zabezpieczeniami oraz BOM, czyli zestawienie materiałowe z kodami i ilościami.

Kosztorys instalacji elektrycznej online powstaje na podstawie wprowadzonych obwodów i cen katalogowych przewodów, osprzętu i rozdzielnicy. W wersji darmowej otrzymujesz orientacyjne wartości w PLN netto, w wersji pełnej (Premium) dokładną kalkulację z marżą i robocizną, zdatną do przekazania inwestorowi jako załącznik do umowy.

Schemat rozdzielnicy PDF zawiera rozmieszczenie modułów z oznaczeniami zacisków, co ułatwia montaż i późniejsze serwisowanie. Każdy obwód opatrzony jest numerem, opisem odbiornika oraz przekrojem przewodu, więc elektryk wie od razu, co biegnie w której rurze peszel bez konieczności otwierania ścian.

Eksport PDF w wersji darmowej obejmuje schemat rozdzielnicy i listę obwodów. Pełna dokumentacja z kosztorysem i rysunkami rzutów dostępna jest w wariancie Premium, ale do odbioru mieszkania przez nadzór budowlany zwykle wystarcza to, co generujesz za darmo.

Spełnij normy PN-HD 60364 bez zbędnych komplikacji

Norma PN-HD 60364 (tożsama z IEC 60364) to europejski zestaw zasad projektowania instalacji elektrycznych niskiego napięcia, obowiązujący w Polsce. Definiuje wymagania dotyczące ochrony przeciwporażeniowej, doboru przewodów, zabezpieczeń nadprądowych i różnicowoprądowych oraz rozdziału obwodów. Narzędzie online uwzględnia kluczowe wymogi tej normy, dzięki czemu projekt nie wychodzi poza dopuszczalne ramy techniczne.

Ochrona przeciwporażeniowa opiera się na trzech filarach: podstawowej izolacji, uziemieniu ochronnym PE oraz wyłącznikach różnicowoprądowych RCD o prądzie zadziałania 30 mA w obwodach mokrych i gniazdkowych. W łazienkach i strefach zewnętrznych wymagane są RCD o prądzie 30 mA lub mniejszym, bo ciało człowieka w wilgotnym środowisku ma znacznie niższą rezystancję skóry.

Dobór zabezpieczeń B10 czy B16 musi uwzględniać spadek napięcia na końcach przewodów, który nie powinien przekraczać 4% dla obwodów oświetleniowych i 5% dla pozostałych. Przy zbyt długim obwodzie, na przykład 35 m przewodu 3 × 1,5 mm² zasilającego halogeny w ogrodzie zimowym, napięcie spadnie o 7-8%, a żarówki LED będą migotać lub odmawiać współpracy.

Projektowanie instalacji elektrycznej w domu jednorodzinnym obejmuje dodatkowo instalację odgromową, połączenia wyrównawcze w łazienkach oraz trasy kablowe z zachowaniem odstępów od instalacji wod-kan i gazowej. Program nie zastępuje projektanta z uprawnieniami, ale pomaga skompletować 90% dokumentacji, zanim elektryk wykona pomiary odbiorcze.

Kiedy narzędzie online wystarczy, a kiedy nie

Darmowy program do projektowania instalacji elektrycznych online sprawdza się przy prostych realizacjach: mieszkania, małe domy, lokale usługowe do 100 m² z typowymi obciążeniami. Sprawdza się też przy planowaniu modernizacji starej instalacji, gdzie chcesz sprawdzić liczbę obwodów przed zamówieniem materiału.

Narzędzie nie wystarczy przy obiektach z instalacją pożarową, systemem oddymiania, budynkach wysokich (powyżej 55 m) ani zakładach przemysłowych z silnikami powyżej 30 kW. W tych przypadkach potrzebujesz projektanta z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń, który wykona obliczenia zwarciowe, dobierze selektywność zabezpieczeń i uzgodni projekt z rzeczoznawcą ppoż.

Jak to działa krok po kroku

Krok 1. Wczytujesz rzut mieszkania w formacie PNG, JPG lub PDF i kalibrujesz skalę na podstawie wymiaru podanego w projekcie budowlanym. Program rozpoznaje ściany i pomieszczenia, dzięki czemu nie musisz rysować ich od zera.

Krok 2. Rysujesz trasy kablowe i rozmieszczasz gniazda, włączniki oraz punkty oświetleniowe zgodnie z ergonomią pomieszczeń. Narzędzie automatycznie przypisuje każdy punkt do obwodu na podstawie pomieszczenia i typu odbiornika.

Krok 3. Konfigurujesz rozdzielnicę, dobierając zabezpieczenia, RCD i moduły sterujące. Wizualizator pokazuje szynę DIN w czasie rzeczywistym, więc widzisz, czy wszystko się mieści i czy zostaje rezerwa na przyszłe obwody.

Krok 4. Eksportujesz dokumentację PDF z rysunkami rzutów, schematem rozdzielnicy, listą obwodów i kosztorysem materiałowym. Plik przekazujesz elektrykowi do wykonania lub archiwizujesz na potrzeby ubezpieczyciela.

Porównanie narzędzi do projektowania instalacji

Rynek oprogramowania CAD/CAE dla elektryków obejmuje rozwiązania płatne (AutoCAD Electrical, SEE Electrical Expert) oraz darmowe lub freemium (Electro Planner, narzędzia przeglądarkowe). Różnią się ceną, zakresem funkcji i krzywą uczenia, co bezpośrednio wpływa na opłacalność przy jednorazowym projekcie mieszkania.

AutoCAD Electrical pozostaje standardem w dużych biurach projektowych, gdzie chodzi o pełną integrację z dokumentacją architektoniczną i zgodność z normami ISO. SEE Electrical dominuje przy produkcji szaf sterowniczych dla przemysłu, oferując automatyczne numerowanie zacisków i generowanie list kablowych. Narzędzia przeglądarkowe, takie jak opisywany tu wizualizator, celują w segmencie, gdzie czas i intuicyjność liczą się bardziej niż certyfikat do zastosowań atomowych.

Przy jednorazowym projekcie mieszkania lub domu do 150 m² inwestowanie w licencję AutoCAD za 10 000 zł rocznie zwraca się dopiero po kilkunastu realizacjach. Dla elektryka wykonującego 3-4 projekty rocznie darmowy lub niskobudżetowy program online oznacza oszczędność rzędu 8 000-12 000 zł, które można przeznaczyć na kurs KNX albo szkolenie z fotowoltaiki.

Kiedy NIE używać darmowego narzędzia online

Nie użyjesz go do obliczeń zwarciowych wymaganych przez zakłady energetyczne przy przyłączach średniego napięcia. Nie wykonasz w nim projektu instalacji przeciwwybuchowej Ex ani nie spełnisz wymagań TIA-942 dla serwerowni. Nie zastąpi też audytu energetycznego ani pomiarów termowizyjnych, które wymagają fizycznej obecności na budowie.

Kiedy warto dopłacić do wersji Premium

Wersja Premium przydaje się, gdy potrzebujesz szczegółowego kosztorysu z podziałem na etapy (stan surowy, instalacja podtynkowa, montaż osprzętu), wielowariantowych porównań materiałowych oraz eksportu do formatu DWG dla architekta. Opłaca się też przy pracy zespołowej, gdy kilku elektryków edytuje ten sam projekt z poziomu kont firmowych.

Checklist przed startem projektu

Zanim uruchomisz wizualizator, przygotuj następujące dane wejściowe:

• Rzut mieszkania lub domu w formacie cyfrowym z wymiarami w skali 1:50 lub 1:100.
• Listę pomieszczeń z planowanym wyposażeniem AGD, RTV i oświetlenia.
• Moc przyłączeniową z warunków technicznych od zakładu energetycznego.
• Informację, czy obiekt będzie miał instalację fotowoltaiczną, pompę ciepła lub ładowarkę EV.
• Preferencje dotyczące taryfy energetycznej (jednostrefowa, dwustrefowa, dynamiczna).
• Wymagania ubezpieczyciela co do zakresu dokumentacji powykonawczej.

Moc przyłączeniowa wpływa na dobór zabezpieczenia przedlicznikowego: przy 11 kW wystarczy rozłącznik 40 A, przy 15 kW potrzeba już 63 A, a powyżej 22 kW zakład energetyczny może zażądać układu pomiarowego z przekładnikami prądowymi. Wartość ta przekłada się bezpośrednio na liczbę obwodów, jakie możesz poprowadzić jednocześnie bez ryzyka przeciążenia.

Decyzja o fotowoltaice zmusza do uwzględnienia inwertera hybrydowego, rozdzielnicy DC z ogranicznikami przepięć typu 1+2 oraz trasy kablowej od dachu do rozdzielnicy głównej. Projektowanie instalacji elektrycznej bez tego elementu skutkuje potem kucie ścian po montażu paneli albo prowadzeniem kabli po fasadzie, co psuje estetykę i komplikuje serwis.

Odniesienia do norm i przepisów

Projekt opiera się na następujących aktach prawnych i normach:

• PN-HD 60364 seria norm niskonapięciowych instalacji elektrycznych (odpowiednik IEC 60364).
• PN-HD 60364-5-523 obciążalność długotrwała przewodów.
• PN-HD 60364-4-41 ochrona przeciwporażeniowa.
• PN-EN 61439 seria norm dla rozdzielnic niskonapięciowych.
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 z późn. zm.).
• Prawo energetyczne (Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348 z późn. zm.) w zakresie przyłączy i taryf.

Dokumentacja wygenerowana przez narzędzie online stanowi materiał wyjściowy do rozmowy z elektrykiem i ułatwia zamawianie materiałów. Traktuj ją jako szkic, nie jako projekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Projekty instalacji w budynkach nowych lub przebudowywanych wymagają opracowania przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej.

Zaczynasz od rzutu, kończysz na dokumentacji gotowej dla elektryka, ubezpieczyciela i archiwisty. Cały proces zajmuje od 2 do 6 godzin zamiast kilku dni pracy z kartką i kalkulatorem, a błędy w doborze zabezpieczeń wychwytujesz na etapie klikania, nie na etapie pomiarów odbiorczych.

Darmowy program do projektowania instalacji elektrycznych online łączy intuicyjność aplikacji webowej z rygorem normatywnym PN-HD 60364. Nie musisz instalować oprogramowania, płacić za licencję ani uczyć się obsługi CAD przez tygodnie. Wystarczy przeglądarka, rzut mieszkania i podstawowe informacje o planowanych odbiornikach.

Przetestuj narzędzie na swoim projekcie, wygeneruj wariant darmowy i oceń, czy zakres funkcji odpowiada Twoim potrzebom. Jeśli planujesz profesjonalną działalność projektową, przeskocz na wariant Premium z eksportem DWG i zaawansowanym kosztorysem. W obu przypadkach zyskujesz dokument, który przyspiesza rozmowę z wykonawcą i minimalizuje ryzyko kosztownych poprawek w trakcie budowy.