Na czym polega przegląd instalacji elektrycznej?

Przegląd instalacji elektrycznej to systematyczna kontrola stanu technicznego przewodów, urządzeń i zabezpieczeń, która zapobiega awariom i zapewnia bezpieczeństwo domowników. Obejmuje oględziny wizualne, precyzyjne pomiary oraz testy funkcjonalne, kończąc się protokołem potwierdzającym zgodność z normami. Proces ten pozwala wychwycić ukryte defekty, takie jak zużyte izolacje czy luźne połączenia, zanim spowodują pożar lub porażenie. W tym artykule dowiesz się, jak przebiega każda faza, ile czasu zajmuje, kiedy go wykonać i jak się przygotować, by wszystko poszło gładko.

• Oględziny wizualne w przeglądzie instalacji elektrycznej
• Pomiary i testy w przeglądzie instalacji elektrycznej
• Sporządzanie protokołu przeglądu instalacji elektrycznej
• Czas trwania przeglądu instalacji elektrycznej
• Kiedy wykonać przegląd instalacji elektrycznej
• Przygotowanie do przeglądu instalacji elektrycznej
• Interpretacja wyników przeglądu instalacji elektrycznej
• Pytania i odpowiedzi

Oględziny wizualne w przeglądzie instalacji elektrycznej

Oględziny wizualne stanowią pierwszy etap przeglądu, skupiając się na ocenie stanu zewnętrznego elementów instalacji bez użycia narzędzi pomiarowych. Specjalista sprawdza kable, rozdzielnice, gniazdka i wyłączniki pod kątem widocznych uszkodzeń, takich jak pęknięcia izolacji czy korozja. Ten krok pozwala szybko zidentyfikować ewidentne problemy, zanim przejdzie się do bardziej zaawansowanych testów. Bez prądu w obwodzie ogląda się miejsca styku i montażu, notując wszelkie odchylenia od standardów. Dzięki temu unika się ryzyka podczas dalszych czynności.

Kluczowe elementy oględzin obejmują:

• Sprawdzenie kabli na obecność przetarć, nacięć lub śladów przegrzania.
• Ocena rozdzielnicy głównej pod kątem czystości, integralności obudowy i stanu bezpieczników.
• Inspekcja gniazdek i włączników – luźne mocowania sygnalizują potrzebę wymiany.
• Weryfikacja tablic rozdzielczych w piwnicy lub garażu, gdzie wilgoć często powoduje problemy.
• Przegląd oświetlenia awaryjnego i uziemień widocznych na zewnątrz.

W starszych budynkach, jak bloki z lat 70., oględziny często ujawniają przestarzałe przewody aluminiowe, podatne na starzenie. Specjalista używa latarki i lusterka, by zajrzeć w trudno dostępne zakątki, takie jak za meblami czy w sufitach podwieszanych. Ten etap trwa zwykle kilkadziesiąt minut, ale jego dokładność decyduje o bezpieczeństwie całej instalacji. Widoczne ślady rdzy na metalowych częściach wskazują na wilgoć, co wymaga dalszej analizy.

Zobacz także: Instalacje wod-kan cennik 2025 - ceny mb i m²

Typowe znaleziska podczas oględzin

W mieszkaniach blokowych częste są nieprofesjonalne przedłużenia instalacji, prowadzące do przegrzewania. Oględziny pomagają też ocenić zgodność z normą PN-HD 60364, która dyktuje minimalne wymagania dla bezpiecznych połączeń. Jeśli zauważysz nadpalenia wokół gniazdek, to znak, że prąd przeciążał obwód. Ten krok buduje pełny obraz stanu, zanim włączą się mierniki.

Pomiary i testy w przeglądzie instalacji elektrycznej

Pomiary i testy to serce przeglądu, gdzie specjalistyczne przyrządy mierzą parametry elektryczne, by potwierdzić sprawność instalacji. Bez podłączania prądu sprawdza się rezystancję izolacji, ciągłość przewodów i skuteczność ochrony przeciwporażeniowej. Wyniki muszą mieścić się w normach, np. rezystancja izolacji powyżej 1 MΩ dla obwodów 230V. Ten etap wykrywa ukryte wady, niewidoczne gołym okiem.

Podstawowe pomiary krok po kroku:

Zobacz także: Instalacje Zewnętrzne: Pozwolenie czy Zgłoszenie?

• Pomiar rezystancji izolacji między przewodami fazowymi, neutralnym i ochronnym.
• Test ciągłości przewodu ochronnego, zapewniający spadek napięcia poniżej 0,5V.
• Sprawdzenie impedancji pętli zwarciowej, krytycznej dla szybkiego zadziałania zabezpieczeń.
• Pomiar napięcia dotykowego i napięcia międzyprzewodowego w stanie jałowym.
• Test wyłączników różnicowoprądowych (RCD) na czas zadziałania poniżej 300 ms.
• Opcjonalnie: badanie prądu rozruchowego dużych odbiorników.

Używa się multimetrów, megohmomierzy i testerów RCD kalibrowanych co roku. W blokach mieszkalnych testy skupiają się na wspólnych pionach, gdzie jedna usterka wpływa na wiele lokali. Jeśli impedancja jest za wysoka, zabezpieczenia mogą nie zadziałać w porę. Te dane zapisuje się od razu, by uniknąć błędów.

W nowszych instalacjach testy obejmują też kompatybilność z fotowoltaiką, mierząc parametry pod inwerter. Proces wymaga odcięcia prądu u źródła, co minimalizuje ryzyko. Wyniki poniżej norm sygnalizują konieczność interwencji, jak wymiana przewodów.

Narzędzia i normy pomiarowe

Norma PN-EN 60364-6 określa tolerancje, np. dla rezystancji izolacji w wilgotnych warunkach. Profesjonaliści kalibrują sprzęt wg PN-EN ISO 17025. Testy RCD symulują upływ, sprawdzając reakcję w 0,4 sekundy dla 30 mA.

Sporządzanie protokołu przeglądu instalacji elektrycznej

Sporządzanie protokołu to finalny etap, dokumentujący wszystkie oględziny, pomiary i testy w formie oficjalnego zaświadczenia. Zawiera dane instalacji, wyniki z tolerancjami, schematy i zalecenia. Protokół potwierdza zgodność z normami, niezbędny do ubezpieczenia czy sprzedaży mieszkania. Podpisany przez uprawnionego elektryka ma wartość prawną.

Elementy protokołu krok po kroku:

• Opis instalacji: typ, moc, liczba obwodów.
• Tabela wyników pomiarów z wartościami granicznymi.
• Załączniki: zdjęcia usterek, schematy rozdzielnicy.
• Stwierdzenia: pozytywne lub wskazanie braków.
• Data, miejsce i dane wykonawcy.
• Zalecenia naprawcze z terminami.

W blokach protokół obejmuje wspólne części, sygnalizując zarządcy problemy pionowe. Dokument drukuje się na miejscu lub wysyła elektronicznie. Brak protokołu uniemożliwia odbiór budynku czy kredyt hipoteczny. Elektryk wyjaśnia wyniki ustnie, ułatwiając zrozumienie.

Protokół przechowywa się 5 lat, jako dowód na starania o bezpieczeństwo. W razie awarii ubezpieczyciel wymaga go do wypłaty. Formularz zgodny z wzorem SEP zapewnia jednolitość.

Czas trwania przeglądu instalacji elektrycznej

Czas trwania przeglądu zależy od wielkości mieszkania i stanu instalacji – w typowym lokalu 50 m² zajmuje 1-2 godziny. Oględziny trwają 20-30 minut, pomiary 40-60 minut, protokół 15 minut. W blokach z wieloma obwodami wydłuża się do 3 godzin. Czynniki jak dostępność i liczba usterek wpływają na całość.

Czynniki wpływające na czas:

• Powierzchnia: małe mieszkanie – 1h, duże – 3h+.
• Liczba gniazdek i obwodów: powyżej 20 wydłuża testy.
• Stan: liczne usterki wymagają dokumentacji foto.
• Dostęp: meble blokujące – dodatkowe 30 min.
• Typ budynku: bloki z piwnicą +30 min.

W starszych instalacjach demontaż osłon przedłuża oględziny. Nowe systemy inteligentne domowe dodają testy modułów. Średnio dla mieszkania w bloku: 90 minut bez komplikacji.

Wykres ilustruje orientacyjne czasy dla różnych obiektów. Przygotowanie skraca proces o 20%. W szczycie sezonu terminy wolne to 2-4 tygodnie oczekiwania.

Kiedy wykonać przegląd instalacji elektrycznej

Przegląd wykonuje się okresowo: co 5 lat w budynkach mieszkalnych powyżej 5 lat, zgodnie z Prawem Budowlanym. Obowiązkowy przed sprzedażą, najmem czy remontem kapitalnym. Po modernizacjach, jak montaż klimatyzacji, sprawdza się zmiany. W blokach zarządca koordynuje dla pionów.

Sytuacje wymagające natychmiastowego przeglądu:

• Po burzy z wyładowaniami atmosferycznymi.
• Wykrycie zapachu spalenizny z rozdzielnicy.
• Zmiana przeznaczenia lokalu na biuro.
• Instalacja nowych odbiorników mocy >10kW.
• Każde 5 lat od oddania do użytku.
• Żądanie ubezpieczyciela po szkodzie.

W mieszkaniach blokowych synchronizuje się z przeglądem budynku. Karą za brak jest do 500 zł grzywny. Regularność zapobiega 80% awarii. Planuj na wiosnę, gdy elektrycy mniej zajęci.

Norma PN-HD 60364-6 precyzuje terminy dla obiektów specjalnych, jak szpitale – co rok. Właściciel mieszkania notuje datę ostatniego protokołu w kalendarzu.

Przygotowanie do przeglądu instalacji elektrycznej

Przygotowanie zaczyna się od wyłączenia prądu w głównej rozdzielnicy i odsunięcia mebli od ścian. Zbierz dokumenty: poprzedni protokół, schemat instalacji, książkę obiektu budowlanego. Oczyść pomieszczenia z kurzu wokół gniazdek i tablic. Poinformuj sąsiadów w bloku o przerwie w dostawie.

Kroki przygotowawcze:

• Wyłącz główny wyłącznik i odłącz urządzenia.
• Odsuń meble, odkrywając wszystkie gniazdka.
• Przygotuj dostęp do piwnicy i strychu.
• Zbierz klucze do wspólnych części.
• Oczyść rozdzielnicę od kurzu i pajęczyn.
• Sprawdź stan bezpieczników samodzielnie.

To skraca czas o połowę i ułatwia pomiary. W blokach zgłoś do spółdzielni. Unikaj testów w godzinach szczytu zużycia prądu. Przygotuj pytania do elektryka o wyniki.

Jeśli instalacja ma fotowoltaikę, odłącz inwerter. Dla bezpieczeństwa miej gaśnicę pod ręką. Dobrze przygotowany przegląd to mniej stresu i dokładniejsze wyniki.

Interpretacja wyników przeglądu instalacji elektrycznej

Interpretacja wyników polega na porównaniu pomiarów z normami – np. rezystancja izolacji poniżej 1 MΩ oznacza konieczność wymiany kabli. Zielone wartości oznaczają sprawność, czerwone – usterki. Skup się na impedancji pętli: powyżej 100 Ω to ryzyko. Protokół klasyfikuje instalację jako dopuszczoną lub wymagającą napraw.

Kody wyników i działania:

• Zielony: wszystkie parametry OK, przegląd za 5 lat.
• Żółty: drobne braki, zalecana korekta.
• Czerwony: poważne wady, zakaz eksploatacji do naprawy.
• RCD nie zadziałało: wymiana w 7 dni.
• Niska rezystancja uziemienia: dodaj elektrodę.
• Przegrzane styki: czyszczenie i wymiana.

W blokach wspólny protokół wymaga zgody administratora na naprawy. Niskie wartości napięcia dotykowego >50V grożą porażeniem. Analizuj trendy z poprzednich przeglądów – pogarszająca się izolacja sygnalizuje starzenie. Naprawy priorytetyzuj wg ryzyka.

Normy tolerują wahania ±10% dla nowych instalacji. Jeśli wyniki graniczne, powtórz po suszy. Zrozumienie pozwala planować budżet na usprawnienia, jak LED-y oszczędzające prąd.

Pytania i odpowiedzi

• Na czym polega przegląd instalacji elektrycznej?

  Przegląd instalacji elektrycznej w mieszkaniu składa się z trzech kluczowych etapów: oględzin wizualnych, testów (pomiarów) za pomocą specjalistycznych mierników oraz sporządzania protokołu potwierdzającego zgodność z normami. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa i uniknięcie awarii.

• Co obejmuje oględziny podczas przeglądu?

  Oględziny polegają na wizualnej inspekcji stanu kabli, rozdzielni głównej, gniazdek, wyłączników i zabezpieczeń. Elektryk sprawdza widoczne uszkodzenia, korozję, przegrzania czy nieprawidłowe połączenia.

• Jakie testy i pomiary wykonuje się w ramach przeglądu?

  Testy obejmują pomiary rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarciowej, ciągłości przewodów ochronnych i prądu różnicowego za pomocą specjalistycznych mierników. Nie wymaga to włączania prądu w instalacji.

• Jak często należy przeprowadzać przegląd instalacji elektrycznej?

  W budynkach mieszkalnych przegląd jest obowiązkowy co 5 lat. Jest też wymagany przed sprzedażą nieruchomości, po remoncie lub w celu potwierdzenia dla ubezpieczyciela.