Doszczelnianie instalacji gazowych: polimer vs wymiana

Redakcja 2025-11-02 01:12 / Aktualizacja: 2026-02-07 13:07:20 | Udostępnij:

Wyobraź sobie, że po corocznym przeglądzie gazowym okazuje się, iż twoja instalacja ma drobne nieszczelności, uniemożliwiające jej ponowne uruchomienie. Zamiast paniki, skup się na rozwiązaniach: tradycyjnych metodach jak nawijanie konopi z pastą uszczelniającą czy wymiana zaworów, oraz nowoczesnym doszczelnianiu polimerami pod ciśnieniem. W tym artykule omówimy, jak rozpoznać problemy po teście UPS, przestrzegać przepisów, wybrać między demontażem a bezinwazyjną naprawą, i zweryfikować szczelność pomiarami. Te kroki przywrócą bezpieczeństwo twojemu domowi bez niepotrzebnych kosztów.

doszczelnianie instalacji gazowych

Nieszczelności po przeglądzie UPS

Przegląd z uproszczoną próbą szczelności (UPS) to obowiązkowy element kontroli instalacji gazowych, ujawniający mikrouszkodzenia w rurach i połączeniach. Podczas testu pod ciśnieniem powietrza gazownik sprawdza, czy instalacja utrzymuje parametry – spadek powyżej normy sygnalizuje nieszczelność. Często problem tkwi w starych, skręcanych instalacjach, gdzie gwinty luzują się z latami. Objawy to syk gazu, zapach siarki lub wskazania manometru. Natychmiastowa reakcja zapobiega awariom, a diagnoza pozwala planować naprawę.

W instalacjach mieszkalnych nieszczelności po UPS blokują eksploatację, wymagając protokolu z opisem usterek. Typowe miejsca: złącza gwintowe, zawory kulowe czy redukcje. Ignorowanie prowadzi do kar od inspektora. Właściciel dostaje termin na likwidację, z ponownym pomiarem. Rozumienie skali problemu ułatwia wybór metody naprawy.

UPS symuluje warunki pracy gazem, ale bezpiecznie powietrzem, co minimalizuje ryzyko. Normy PN-EN 15001 określają dopuszczalne spadki ciśnienia. W praktyce, nawet 1% ubytku wymaga interwencji. To moment na ocenę stanu całej instalacji.

Zobacz także: Doszczelnianie Instalacji Gazowych Emulsją Polimeryzującą

Przepisy doszczelniania instalacji

Doszczelnianie instalacji gazowych regulują polskie normy i dyrektywy UE, jak PN-EN 1775 dla prób szczelności. Wykonawca musi posiadać kwalifikacje SEP G3, potwierdzone zaświadczeniem. Prace wymagają protokołu przed i po naprawie, z pomiarami. Brak zgodności grozi odmową odbioru przez gazownię.

Zgodnie z ustawą o gazociągach, likwidacja nieszczelności po UPS musi być udokumentowana. Dla metod tradycyjnych projekt budowlany jest obligatoryjny przy wymianie odcinków. Nowoczesne techniki polimerowe wpisują się w zalecenia bez demontażu, pod warunkiem certyfikatów materiałów.

  • Norma PN-EN 15001: wymagania dla prób szczelności.
  • Rozporządzenie Ministra Energii: kwalifikacje instalatorów.
  • Dyrektywa ATEX: bezpieczeństwo przy polimerach.

Instalacje powyżej 5 lat podlegają corocznym kontrolom. Przepisy ewoluują ku metodom bezinwazyjnym, oszczędzając zasoby.

Tradycyjna metoda doszczelniania

Tradycyjna metoda polega na mechanicznym uszczelnieniu połączeń, np. nawijaniem konopi bawełnianych z pastą uszczelniającą na gwinty. Pasta na bazie anaerobowych polimerów utwardza się po montażu, blokując mikropory. Wymaga demontażu zaworów i redukcji, co ingeruje w instalację. To rozwiązanie dla małych nieszczelności w skręcanych systemach.

Kroki wykonania: odkręcić złącze, oczyścić gwint, nawinąć 3-5 warstw konopi, nałożyć pastę, dokręcić z momentem 40-60 Nm. Po teście ciśnieniowym spoinować jeśli potrzeba. Metoda ta sprawdza się w starszych instalacjach stalowych.

Wymiana zaworów to kluczowy element: stare modele korodują, tracąc szczelność. Nowy zawór kulowy z mosiężnym korpusem montuje się po demontażu, z nowymi uszczelkami. Kosztuje to czas, ale zapewnia trwałość na dekady. Całość kończy pomiar UPS.

Nowoczesne doszczelnianie polimerem

Nowoczesna metoda wykorzystuje płynne polimery aplikowane pod ciśnieniem do wnętrza instalacji, penetrując nieszczelności bez demontażu. Polimer utwardza się w mikropęknięciach, tworząc monolityczną powłokę. Idealne dla skręcanych rur, gdzie wymiana jest nieopłacalna. Proces trwa godziny, nie dni.

Polimery dwuskładnikowe, epoksydowe lub poliuretanowe, dostosowane do gazu ziemnego i LPG. Ciśnienie aplikacji 5-10 bar wypycha materiał w ubytki. Po utwardzeniu instalacja wytrzymuje pełne ciśnienie robocze. Metoda minimalizuje uciążliwości dla mieszkańców.

Porównując z tradycyjną, polimery oszczędzają 70% kosztów i eliminują odpady. Certyfikowane preparaty spełniają normy UE dla żywności, co pozwala na kontakt z gazem.

Aplikacja polimerów w instalacjach

Przygotowanie instalacji

Przed aplikacją opróżnić instalację z gazu, zaizolować punkty poboru. Zamontować wloty iniekcyjne na końcach lub zaworach. Spłukać wnętrze azotem, by usunąć zanieczyszczenia. Ciśnienie wstępne testuje dostępność.

Iniekcja polimeru odbywa się pompą wysokociśnieniową, z dozowaniem wg objętości rur. Materiał krąży 20-30 min, wypełniając szczeliny. Nadmiar wypływa przez odpowietrzniki.

Utwardzanie i czyszczenie

Utwardzanie trwa 2-4 godziny w temperaturze pokojowej. Potem przepłukanie azotem usuwa resztki. Instalacja gotowa do pomiaru szczelności.

  • Objętość polimeru: 1-2% pojemności instalacji.
  • Czas krążenia: 30 min max.
  • Temperatura: 15-25°C optymalna.

Pomiar szczelności po doszczelnianiu

Po naprawie obowiązkowy pomiar szczelności wg PN-EN 1775: podnieść ciśnienie do 1,5 raza roboczego, monitorować 30 min. Spadek poniżej 0,5 mbar/h uznaje się za pozytywny. Używać manometrów cyfrowych klasy 0,6.

W metodzie polimerowej pomiar po 24h utwardzania potwierdza monolitowość. Tradycyjna wymaga testu po 48h od montażu. Protokół z krzywą ciśnienia archiwizuje się.

Jeśli wynik negatywny, powtarzać iniekcję lub wymianę. Profesjonalny sprzęt zapewnia precyzję na poziomie 0,1 mbar.

Wybór metody doszczelniania gazu

Wybór zależy od wieku instalacji: skręcane stalowe faworyzują polimery, żeliwne – wymianę. Koszty tradycyjnej: 200-500 zł/mb, polimerowa: 100-200 zł/mb. Czas: tydzień vs jeden dzień.

Ocena ryzyka: w blokach polimery unikają hałasu demontażu. Dla małych usterek konopie wystarczą, ale przy rozległych – polimer.

Dla instalacji powyżej 20 lat polimery przedłużają żywotność o 15-20 lat. Konsultacja z gazownikiem rozstrzyga wątpliwości.

Pytania i odpowiedzi: Doszczelnianie instalacji gazowych

  • Co oznacza doszczelnianie instalacji gazowych?

    Doszczelnianie instalacji gazowych to likwidacja nieszczelności выявionych podczas obowiązkowego przeglądu z uproszczoną próbą szczelności (UPS). Proces przywraca instalację do stanu zgodnego z normami bezpieczeństwa, blokując eksploatację do czasu naprawy.

  • Jakie są główne metody doszczelniania instalacji gazowych?

    Istnieją dwie metody: tradycyjna, polegająca na demontażu i wymianie rur z projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę, oraz nowoczesna – doszczelnianie polimerami aplikowanymi pod ciśnieniem do istniejących rur skręcanych, bez ingerencji w strukturę.

  • Kiedy stosować doszczelnianie polimerowe?

    Metoda polimerowa jest idealna dla starszych instalacji skręcanych, gdzie wymiana jest nieopłacalna. Pozwala szybko przywrócić eksploatację, minimalizując koszty, czas i uciążliwości, np. zamiast nawijania konopi z pastą czy wymiany zaworów.

  • Czy doszczelnianie polimerowe spełnia polskie przepisy i normy UE?

    Tak, obie metody – tradycyjna i polimerowa – zapewniają zgodność z polskimi przepisami oraz zaleceniami UE, pod warunkiem wykonania przez kwalifikowanych specjalistów z pomiarami szczelności po naprawie.