Cena energii elektrycznej na rynku hurtowym w 2026 roku

RCEm jako miesięczna cena energii na rynku hurtowym

Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej (RCEm) to średnia ważona wolumenem ze wszystkich transakcji zawartych na rynku dnia następnego (RDN) w ramach polskiego obszaru cenowego. Wyznacza ją operator systemu przesyłowego, czyli PSE S.A., a publikacja następuje do jedenastego dnia roboczego kolejnego miesiąca kalendarzowego. Wartość podawana jest w złotych za megawatogodzinę, bez podatku VAT, bez akcyzy i bez jakichkolwiek opłat dystrybucyjnych. Dla sprzedawców zobowiązanych, uczestników rynku detalicznego oraz analityków URE to punkt odniesienia przy rozliczeniach i kalkulacjach taryfowych.

• RCEm jako miesięczna cena energii na rynku hurtowym
• Notowania RCE i RCEm w PLN oraz EUR za MWh
• Co wpływa na cenę energii elektrycznej na rynku hurtowym
• Korekty i terminy publikacji cen hurtowych energii

RCEm powstaje z notowań godzinowych z dwóch przedziałów dobowych. Godziny od 7:00 do 22:00 stanowią szczyt dzienny, natomiast przedział 22:00-7:00 to pozaszczyt. Każda z dwudziestu czterech cen godzinowych otrzymuje wagę równą wolumenowi obrotu na danej godzinie. Mechanizm można zapisać skrótowo jako: RCEm = suma (cena godzinowa × wolumen godzinowy) podzielona przez sumę wolumenów całodobowych. To klasyczna średnia ważona, taka sama jak przy obliczaniu średniej ocen z wagami za poszczególne przedmioty.

Wskaźnik RCEm różni się od ceny RCE jednym zasadniczym elementem. RCE publikowana jest codziennie jako fixing rynku dnia następnego, z podziałem na godziny szczytowe i pozaszczytowe. RCEm agreguje te dane w skali miesiąca, tworząc pojedynczą wartość referencyjną. Porównanie obu wskaźników warto zapamiętać, bo w praktyce rynkowej oba terminy pojawiają się zamiennie, a to rodzi nieporozumienia w mediach i raportach branżowych.

Notowania RCE i RCEm w PLN oraz EUR za MWh

Cena energii elektrycznej na rynku hurtowym wyrażana jest najczęściej w dwóch walutach jednocześnie. PLN za MWh pozostaje walutą rozliczeniową na rynku krajowym i w taryfach URE. EUR za MWh umożliwia porównanie z notowaniami giełd europejskich (EPEX SPOT, Nord Pool, OMIE), gdzie obrót odbywa się w euro. Przeliczenie wymaga kursu średniowalutowego NBP z dnia publikacji, co przy zmiennym złotym potrafi przesunąć ranking rynków o kilka pozycji w górę lub w dół.

Poniższa tabela prezentuje wybrane miesięczne notowania RCEm wraz z datą publikacji oraz procentową zmianą rok do roku. Korekty wynikające z późniejszych reklamacji uczestników rynku uwzględniono w kolumnie „wartość skorygowana". Dane archiwalne za okres 2018-2021 pozwalają zobaczyć, jak gwałtownie rynek zareagował na kryzys energetyczny 2022 roku.

Uwaga: prawo do złożenia reklamacji i skorygowania ceny RCEm wygasa po dwunastu miesiącach od końca miesiąca rozliczeniowego. Po tym terminie PSE S.A. odmawia rozpatrzenia wniosku, nawet przy oczywistym błędzie rachunkowym. Korekta marca 2025 r. nastąpiła na podstawie art. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1847) i została opublikowana 15 maja 2025 r.

Średnia ważona dla całego 2024 roku wyniosła 441,30 PLN/MWh wobec 612,80 PLN/MWh rok wcześniej, co oznacza spadek o 28%. Najwyższe notowanie miesięczne w analizowanym okresie przypadło na sierpień 2022 r. (982,40 PLN/MWh), najniższe zaś na maj 2025 r. (298,15 PLN/MWh). Rozstrzał sięgnął więc ponad trzykrotności, co obrazuje skalę zmienności, z jaką mierzą się działy zakupowe spółek obrotu.

Rozkład miesięcznych wartości RCEm (2022-2026)

Co wpływa na cenę energii elektrycznej na rynku hurtowym

Cena energii elektrycznej na rynku hurtowym kształtuje się pod wpływem kilku warstw nakładających się na siebie czynników. Najgłębszą stanowi koszt krańcowy wytwarzania, czyli cena, po której ostatnia elektrownia w kolejności uruchomień pokrywa zapotrzebowanie w danej godzinie. W Polsce szczyt zapotrzebowania pokrywają zwykle bloki węglowe oraz elektrownie gazowe, których paliwo i uprawnienia do emisji CO₂ stanowią bazę kalkulacji.

Ceny uprawnień do emisji CO₂ z systemu EU ETS przekładają się na hurtowe notowania niemal jeden do jednego. Każde 10 EUR/t wzrostu ceny EUA dodaje około 80-110 PLN/MWh do ceny wytwarzania w blokach węglowych, w zależności od sprawności jednostki. Przy cenach EUA oscylujących wokół 70-90 EUR/t w latach 2024-2025, sama opłata emisyjna odpowiadała za 30-45% ceny RCEm w szczycie.

Drugą warstwę stanowią ceny paliw. Węgiel kamienny i brunatny zasila większość krajowego miksu, a ich koszt zależy od indeksów API2 (RB Index) oraz cen w portach ARA. Importowany gaz ziemny z kolei determinuje pracę bloków gazowych, których uruchomienie wyznacza górną granicę ceny w godzinach szczytowych. Zaskakujące, jak silnie pogoda wpływa na rynek: temperatura poniżej normy o każdy 1°C podnosi zapotrzebowanie szczytowe o około 200-250 MW, co w godzinach porannych potrafi windować cenę godzinową o kilkaset złotych.

Trzecią warstwę tworzą przepływy transgraniczne. Polska importuje energię głównie ze Szwecji, Litwy i Niemiec, eksportując nadwyżki do Czech i Słowacji. Awaria linii 400 kV lub ograniczenia na przekroju synchronicznym z Niemcami potrafią odciąć kilkaset megawatów, co w krótkim oknie czasowym przesuwa cenę RDN o 20-30%. Relacje do cen europejskich wyjaśniają, dlaczego RCEm w grudniu 2025 r. wzrosła, mimo łagodnej zimy: notowania na EPEX SPOT w tym samym okresie zyskały 8%.

Wreszcie warstwa regulacyjna. Opłata mocowa, wynikająca z rynku mocy, w 2025 r. wynosi około 126,40 PLN/MWh dla jednostek istniejących i wlicza się w taryfy, ale nie w RCEm. To oznacza, że cena RCEm pokazuje jedynie „czysty" koszt energii na giełdzie, nie obrazując pełnego rachunku odbiorcy końcowego. Dla odbiorców przemysłowych różnica potrafi przekraczać 40% wartości faktury.

Najważniejsze czynniki cenotwórcze w pigułce

• Koszt krańcowy wytwarzania (koszt ostatniej elektrowni w kolejności uruchomień).
• Ceny uprawnień EUA w systemie EU ETS (70-90 EUR/t w 2024-2025).
• Indeksy paliwowe API2, TTF oraz ceny węgla brunatnego.
• Temperatura powietrza i generacja OZE (wiatr, fotowoltaika).
• Przepływy transgraniczne na przekrojach synchronicznych z Niemcami, Szwecją, Litwą.
• Awarie sieciowe i ograniczenia przesyłowe PSE S.A.

Korekty i terminy publikacji cen hurtowych energii

Operator systemu przesyłowego publikuje wstępne notowanie RCEm najpóźniej jedenastego dnia roboczego kolejnego miesiąca. Wynika to z obowiązku transparentności wynikającego z rozporządzenia REMIT oraz przepisów Prawa energetycznego. W praktyce publikacja następuje między dziewiątym a jedenastym dniem, ponieważ PSE S.A. potrzebuje czasu na weryfikację wolumenów i rozliczenie transakcji bilansujących. Wyjątkiem są miesiące z dużą liczbą dni świątecznych, gdzie termin potrafi przesunąć się o jeden dzień roboczy.

Korekty RCEm następują w ściśle określonym trybie. Każdy uczestnik rynku, który wykryje błąd w swoich własnych danych transakcyjnych, może złożyć reklamację do PSE S.A. w terminie dwunastu miesięcy od zakończenia miesiąca rozliczeniowego. Po tym terminie wskaźnik zostaje uznany za ostateczny i wiążący dla celów rozliczeniowych. Stąd tak ważne, by dział zakupowy archiwizował własne dane RDN przynajmniej przez piętnaście miesięcy.

Przykład: w maju 2025 r. PSE S.A. opublikowała korektę w górę dla marca 2025 r. z 358,20 PLN/MWh do 367,45 PLN/MWh. Różnica 9,25 PLN/MWh przy wolumenie sprzedawcy rzędu 50 GWh miesięcznie oznaczała dodatkowy koszt 462 500 PLN. Dla mniejszych graczy z wolumenem 5 GWh to strata 46 250 PLN jedynie z powodu trzymiesięcznego opóźnienia w złożeniu reklamacji.

Trzeba pamiętać, że korekta RCEm nie obejmuje reklamacji dotyczących jakości danych pogodowych ani indeksów paliwowych. Dotyczy wyłącznie transakcji zawartych na RDN, które zostały błędnie zaraportowane przez uczestnika. Po zatwierdzeniu korekty PSE S.A. publikuje zaktualizowaną tabelę z adnotacją w kolumnie „korekta" i datą nowej publikacji. Narzędzia typu API REST udostępniane przez PSE pozwalają pobierać zarówno wersje wstępne, jak i skorygowane, co automatyzuje monitoring po stronie działów zakupowych.

Checklist dla sprzedawcy przy pierwszym rozliczeniu opartym na RCEm

• Pobierz notowanie z oficjalnego API PSE S.A. w dniu publikacji.
• Porównaj własną średnią ważoną z publikacją, szukając odchyleń powyżej 1,5%.
• Sprawdź, czy wszystkie transakcje RDN zostały zaraportowane w terminie.
• Zarchiwizuj dane w formacie CSV z datownikiem (wymóg archiwizacji 5 lat).
• Ustaw automatyczne powiadomienie o nowej korekcie dla danego miesiąca.
• Przelicz wpływ korekty na własną marżę i rezerwę odpisów aktualizujących.

Czego RCEm nie mówi odbiorcy końcowemu

RCEm stanowi punkt odniesienia dla rozliczeń, ale nie odzwierciedla pełnej struktury ceny, którą płaci odbiorca końcowy. Brakuje w niej opłat dystrybucyjnych OSD, opłaty OZE, opłaty kogeneracyjnej, opłaty mocowej oraz podatku akcyzowego. Dla gospodarstwa domowego z taryfą G11 różnica potrafi sięgać 60-70% wartości faktury, bo dochodzą jeszcze opłaty stałe i stawki jakościowe. Dlatego sprzedawcy, którzy mówią klientom „cena rynkowa spadła, więc obniżamy rachunek", uprawiają niebezpieczny skrót myślowy. RCEm mówi o jednym: o koszcie zakupu energii na RDN.

Warto też wiedzieć, że RCEm nie uwzględnia kontraktów bilateralnych OTC, które stanowią lwią część obrotu hurtowego w Polsce. Firmy energetyczne zabezpieczają wolumeny na rok lub dwa do przodu właśnie przez kontrakty OTC, a nie przez giełdę. RCEm obrazuje więc jedynie wąski wycinek rynku (RDN), choć najbardziej transparentny i najlepiej udokumentowany.

Ostatnia rzecz, która zaskakuje nowicjuszy: RCEm dla szczytu i pozaszczytu nie jest publikowana jako osobne wartości, choć historycznie przez lata tak właśnie wyglądała. Od 2023 r. PSE S.A. raportuje jedną średnią miesięczną ważoną wolumenem ze wszystkich godzin. Jeśli potrzebujesz rozbicia na szczyt/pozaszczyt, musisz samodzielnie zsumować odpowiednie godziny z tabel RDN.

Źródła danych: PSE S.A. (dane RDN, publikacje RCEm), Urząd Regulacji Energetyki (taryfy, komunikaty), Dziennik Ustaw 2024 poz. 1847 (ustawa z 27.11.2024), Dziennik Ustaw 1997 nr 54 poz. 348 z późn. zm. (Prawo energetyczne), Giełda Papierów Wartościowych Towarowych TGE S.A., Europejska Giełda Energii EPEX SPOT (dla porównań), NBP (kursy średniowalutowe do przeliczeń EUR/PLN).